Sunday, November 8, 2020

Karumeli, umubyeyi w'imiryango isaga 15

       Sœurs de La Providence de La Pommeraye
ufitanye isano na Karumeli, photo/internet 
n
Abakarumeli ni umwe mu miryango ya Kiliziya yabayeho mbere yisunze umubyeyi Bikira Mariya. Uyu muryango ugizwe n’ababikira, abapadiri n’abafureri bakurikira Yezu Kristu bakora ubutumwa butandukanye burimo kwigisha amasengesho, gukora imyiherero, ubutumwa mu maparuwasi n’ahandi kiliziya yabatuma. Umuryango w’abakarumeri wagiye uvugururwa kenshi ariko amavugururwa y’ingenzi yakozwe na Tereza wa Avila, Yohani w’umusaraba na Tereza wa lisieux, aba bose bamaze kuba abatagatifu. Aba akaba ari ingenzi muri uyu muryango dore ko na Kiliziya ibafata nk’abahanga bayo. Uyu muryango watangiye mu kinyejana cya 12, wareze abasenyeri, ababikira, abapadir, abafureri n’abalayiki b’abakarumeli benshi cyane. Ni umuryango wareze abatagatifu benshi cyane ukaba n’isoko y’indi miryango myinshi. Dore imwe mu miryango ifitanye isano ya hafi n’umuryango w’abakarumeli - La famille carmélitaine des déchaux.

 1.     Abakarumeli bagendera ku mavugurura ya Mutagatifu Tereza wa Avila na Mutagatifu Yohani w’Umusaraba.muri 2014 bari bageze ku bihumbi 14000 ; abafureri 4000 n’ababikira 10000 bakorera hirya no hino ku isi.

2.     Abalayiki b’abakarumeli basaga ibihumbi 25000 bakoze ihuriro ryitwa ‘Ordre des Carmes déchaux séculier’. kuri aya mashami kandi hiyongeraho n’indi miryango yamamaza ubutumwa.

3.     ‘Abamarikole’ -La Congrégation des Maricolles-  washinzwe 1663 n’umukarme Hemann wa Mutagatifu Norbet

4.     Abakaumeli b’umubyeyi w’umusozi wa Karumeli ba Avranches

5.     Les Sœurs de la Providence de la Pommeraye

6.     Abakarumeli b’urukundo – carmélites de la charité, washinzwe mu 1826 na Mutagatifu Joaquiana Vedruna na we w’umukarumeli.

7.     Abakarumeli ba Maroiya utagira intenge - congrégation des Carmes de Marie Immaculée. Wavukiye mu buhinde mu 1830 ushinzwe n’abapadiri 3 ari bo Malpan Thomas Porukara, Malpan Thomas Palackal na Mutagatifu Kurakose Elias Chavara wanashinze irindi shami ry’abakobwa mu 1866 akaryita la Congrégation des Sœurs de la Mère du Carmel (CMC)

8.     Abamisiyoneri b’abakarumeri- Les Carmélites missionnaires et les Carmélites missionnaires thérésiennes iyo miryango yombi yashinzwe mu 1861, ishingwa n’Umuhire Francisco Palau y Quer

9.     Abakarumeri ba Mutagatifu Yozefu washinzwe mu 1872  
             Carmelite de Saint Joseph, photo/internet               

10.            Les Carmélites de Saint Joseph washinzwe mu 1872

11.            Mouvement Thérésien de l'Apostolat (MTA), yashinzwe mu1876 na Mutagatifu Henri de Osso y Cervello  akawita    Compagnie de Sainte Therese de Jesus

12.            Abaja ba Marie utagira intenge, Umurinzi w’abakozi- Servantes de Marie Immaculée, Protectrice des travailleurs- washinzwe n’Umuhire Jeanne-Marie Condesa Luch i Valence

13.            Abakarumeri b’Umutima wa Yezu- Carmélites du Divin Cœur de Jésus- washinzwe n’umuhire Marie Thérèse wa Mutagatifu Yozefu mu 1891

14.            Abakarumeri b’Umwana Yezu- Carmélites de l’Enfant-Jésus wavukiye muri Plogne ushinzwe na Mama Teresa Janina Kierocinska (vénérable).

15.            Ababikira bato b’abakene - La congrégation des Petites sœurs des pauvres d'Altagracia de Orituco washinzwe n’Umuhire Candelaria de San José muri Venezuela mu 1910.

        Maria Luisa Josefa                        
16.            Le Carmel apostolique, washinzwe mu 1892 na Mama Véronique Luisa Josefa du Saint-Sacrement- vénérable.

17.            Abakarumeri b’Umutima Mutagatifu -  Carmélites du Sacré-Cœur, washinzwe mu 1921 na Mama Maria Luisa Josefa du Saint-Sacrement - vénérable.

18.            Les Sœurs carmélites du Très Sacré-Cœur de Los Angeles washinzwe mu 1927 na Mama Maria Luisa Josefa du Saint-Sacrement - vénérable.

19.            Ababikira ba Mutagatifu Tereza w’Umwana Yezu - Sœurs de Sainte Thérèse de l'Enfant-Jésus washinzwe na Myr Adolphe Pierre Szelazek mu 1936 ahuje imirya ibiri ariyo l'Association thérésienne, et l'Association du Christ Roi

 

Saturday, November 7, 2020

Abakarumeli, umuryango wareze abepiskopi basaga 90

   uku niko abakarumeli bambara, Photo/ internet              
Ni umuryango wavutse mu kinyejana cya 12 ku musozi wa Karumeli ugenda wivugurura uko imyaka igenda ihita, nko mu 1452 havuguruwe ishami ry’ababikira. Uyu muryango ni umwe mu miryango ya mbere yiragije Umubyeyi Bikira Mariya muri Kiliziya. Ni umuryango wita ku isengesho no kuzirikana - prayer and contemplation, bakabifatanya no kwigisha amasengesho no gutanga icyerekezo cya roho - teaching prayer and giving spiritual direction- kugira ngo iyo mpano yabo igirire akamaro isi yose. Ni umuryango ubarizwamo abasenyeri 21; ba Arikiyepisikopi 4 n’abepisikopi 17 bose bakiri mu butumwa bwa Kiliziya. Abo barimo Karidinali Lars Anders Arborelius umwepiskopi wa Stockholm akaba na Perezida w’inama y’Abepiskopi ba Scandinavia kuva 2005 kugeza 2015. Myr Silvio José Báez Ortega, umwepiskopi wungirije wa Managua, Nicaragua na Myr Marie Fabien Raharilamboniaina wa Mondova muri Madagascar. Hari n’abandi basenyeri batabarutse, bakurikiye Yezu Kristu banyuze mu muryango w’abakarumeri. Ni abepisikopi bagera kuri 73 basoje urugendo rwabo rwo ku isi bisunga Bikira Mriya Umwamikazi wa Karumeli. Tuvuge nka;

  • Karid.Giovanni Antonio Guadagni
    Karidinali Giovanni Antonio Guadagni, umwishywa wa Papa Clement XII watorewe ubwepiskopi kuwa 20 Ukuboza 1724 na Papa Benedigito XIII. Kuva mu 1732 kugera mu 1759 yakoze imirimo inyuranye mu buyobozi bukuru bwa Kiliziya. Yabaye igisonga cya Nyirubutungane muri diocese ya Roma, aba umunyakigega w’inama y’abakaridinari (Camerlengo of the Sacred College of Cardinals 1743) asimbuye Antonio Saverio Gentili (1742–1743) yanabaye n’umuyobozi w’ungirije w’iyo nama   mu 1756.  Yatabarutse kuwa 15 Mutarama 1759 afite imyaka 84.

  • Karidinali Girolamo Maria Gotti watorewe ubwepiskopi kuwa 22 Werurwe 1892 na Papa Leo XIII. Yayoboye ishami rishinzwe amahame y’ukwemera. (1902–1916), umunyakigega w’inama y’abakaridinari mu (1896–1897), ayobora ishami rishinzwe indulujensiya n’imibiri y’abatagatifu (1896–1899), (Sacred Congregation of indulgences and sacred Relics). Yanabaye umuyobozi w’ishami rishinzwe gutora abepiskopi, Sacred Congregation of Bishops and Regulars (1899–1902) [ritakibaho kuko mu nyandiko Sapienti consilio yo kwa 29/ 06 1908 yakuweho na Papa Pius X]
    n’ubundi butumwa bunyuranye burimo no kuba intumwa ya Papa muri Brezil. Yatabarutse ku myaka 81, kuwa 29 Werurwe 1916.

   Karid. Anastasio Alberto B.

  •  Karidinari Anastasio Alberto Ballestrero watorewe ubwepisiskopi na Papa Pawulo VI ku 21 Ukuboza 1973. Hagati ya 1973 na 1998 yayoboye inama y’abepisikopi mu butaliyani, ayobora akarere k’iyogezabutumwa k’i Turin ndetse n’i Bari - Canosa. Yatabarutse kuwa 21 Kamena, afite imyaka 84 hari mu 1998. 



Sunday, October 25, 2020

Myr KAMBANDA ANTOINE MU BAKARIDINALI

 

AMyr KAMBANDA ANTOINE
Kuri uyu wa 25 Ukwakiraa 2020, asoza indamutso ya Malayika, Nyirubutungane Papa Francis Umushumba wa Kiliziya Gatulika ku isi yatoye abakaridinali bashya 13. Ni isengesho rivugwa inshuro 3 ku munsi (06:00, 12:00 na 18:00). Aba bakaba batowe mu nyuma y’indamutso yavuzwe sa sita z’amanywa. Muri iryo sengesho, Papa yakomoje ku makuru atari meza muri Nigeria ahamagarira abantu kwimika amahoro binyuze mu butabera, bityo bakamagana icyo aricyo cyose cyavutsa abantu ituze.

Karidinal ni muntu ki?

Ni umusaseridoti kenshi wo mu rwego rwa gatatu, ni ukuvuga ubwepisikopi, utorwa na Papa kugira ngo amufashe mu mirimo ye yo kuyobora umuryango w’Imana. Imwe mu mirimo yabo twavuga nko kwitabira inama y’abakaridinal bose – Papal consistory - Papa atoreramo abakaridinal bashya cyangwa afatiramo indi myanzuro ijyanye n’umurimo we wa gishumba muri Kiliziya y’isi yose. Abakaridinali kandi batarageza imyaka 80 nibo bemerewe kwitabira imihango yo gutora Papa, umwepisikopi wa Roma (papal conclave) ibera muri Shapeli yitiriwe Papa Sixtus IV (wayoboye Kiliziya guhera kuwa 9 Kanamma 1471 kugeza yitabye Imana kuwa   12 Kanama 1484) ihererye mu ngoro ya Nyiributungane I Roma. Ni bo kandi, abakaridinali, bayobora inzego z’ubuyobozi bwa Kiliziya twagereranya nka minisiteri muri guverinoma y’I Roma- dicastery of the romana curia. Bayobora kandi na za dioyosezi.


Dore abakaridinari batowe na Nyirubutungane Papa, bakaba bazarahira kuwa 28 Ugushingo uyu mwaka kuwa gatangatu w’icyumweru cya mbere cya Adventi;

Myr Mario Grech, Umunyamabanga wa sinodi y’abepisikopi

Myr Marcello Semeraro, umuyobozi w’ishami rishinzwe kwemeza abatagatifu - Prefect of the Congregation for the Causes of Saints

Arikiyepisikopi Antoine Kambanda  wa Kigali

Arikiyepisikopi Wilton Gregory wa Washington;

Arikiyepisikopi José Advincula wa Capiz, Philippines;

Arikiyepisikopi Celestino Aós Braco wa Santiago muri Chile;

Myr Cornelius Sim

Myr  Cornelius Sim,  umwepisikopi uhagarariye  Numidia ( Algeria, igice cya Tunisia na Libya) akaba umwungiriza muri Brunei mu majyepfo y’iburasirazuba bwa Asia, no muri Kuala Lumpur muri Malaysia

Arikiyepisikop Augusto Paolo Lojudice wa Siena-Colle Val d’Elsa-Montalcino;

Frere Mauro Gambetti, umufransiskani wo mu butaliyani.

Myr Felipe Arizmendi Esquivel, umwepisikopi weguye ku irimo wa San Cristóbal de las Casas, Mexico;

Arikiyepisikop Silvano M. Tomasi, wabaye Intumwa ya Papa muri Africa

Frere Raniero Cantalamessa, umupadiri w’umufaransisikani - Franciscan Capuchin - ukora mu biro bya Papa bishinzwe imyitwarire na serivisi by`abakorana bya hafi na Papa - the papal chapel and family.

Myr Enrico Feroci, umupadiri wa paruwasi yitiriwe Mariya Mutagatifu w`urukundo rw`Imana - Holy Mary of the Divine Love in Castel di Leva.

 Uwatorewe kuba Karidinali ni muntu ki?

Musenyeri Kambanda ni muntu ki?

Myr Kambanda Antoine yavutse kuwa 10 Ugushyingo 1958, muri Arkidiyosezi ya Kigali, bivuze ko afite imyaka 62.

 Yize amashuri abanza i Burundi no muri Uganda, akomereza iyisumbuye muri Kenya.

Amwe mu tariki y’ingenzi mu buzima bwe

1984 – 1990 : yari umunyeshuri i Nyakibanda

Kuwa 8 Nzeri 1990 : yahawe ubusaseridoi i kabgayi na Mutagatifu Papa Yohani Pawulo II hamwe n’abandi badiyakoni 31 bo mu Rwanda no mmuri Congo

1993 – 1999 : yari umunyeshuri iroma aho yakuye dogitora muri theologie morale

1999 – 2005 : yari umuyobozi wa karitasi muri Arikidiyosezi ya Kigali

Muri Nzeri 2005 – Gashyantare 2006 : yari umuyobozi wa Seminari nkuru y’i Kabgayi. NI  Kardinal CCRESCENZIO Sepe, umuyobozi w’ishami rishinzwe iyogezabutumwa wamutoreye ubwo butumwa, yanamutoreye kandi muri Gashyantare 2006 kuyobora Seminari nkuru y`i Nyakibanda

Kuwa 7 Gicurasi 2013 yatorewe kuyobora Dioese ya kibungo yimikwa kuwa 20 Nyakanga 2013 na Thadeyo NTIHINURWA wayoboraga Arikidiyosezi ya Kigali

Kuwa 19 Ugushyingo 2018 yatorewe  na Papa Francis kuyobora Arikidiosezi ya Kigali asimmbuye Myr Thadeyo Ntihinyurwa uri mu kiruhuko cy’izabukuru

Kuri uyu wa 25 Ukwakira2020 nibwo Papa Francis yatangaje Myr KAMBANDA ANTOINE agizwe karidinali akazinjiraku mugaragaro mu mu bakaridinali kuwa 28 Ugugusyingo 2020

 

Uwatorewe kuba Karidinali ni muntu ki?

Musenyeri Kambanda ni muntu ki?

Myr Kambanda Antoine yavutse kuwa 10 Ugushyingo 1958, muri Arkidiyosezi ya Kigali, bivuze ko afite imyaka 62.

 Yize amashuri abanza i Burundi no muri Uganda, akomereza iyisumbuye muri Kenya.

Amwe mu tariki y’ingenzi mu buzima bwe

1984 – 1990 : yari umunyeshuri i Nyakibanda

Kuwa 8 Nzeri 1990 : yahawe ubusaseridoi i kabgayi na Mutagatifu Papa Yohani Pawulo II hamwe n’abandi badiyakoni 31 bo mu Rwanda no mmuri Congo

1993 – 1999 : yari umunyeshuri iroma aho yakuye dogitora muri theologie morale

1999 – 2005 : yari umuyobozi wa karitasi muri Arikidiyosezi ya Kigali

Muri Nzeri 2005 – Gashyantare 2006 : yari umuyobozi wa Seminari nkuru y’i Kabgayi. NI  Kardinal CCRESCENZIO Sepe, umuyobozi w’ishami rishinzwe iyogezabutumwa wamutoreye ubwo butumwa, yanamutoreye kandi muri Gashyantare 2006 kuyobora Seminari nkuru y`i Nyakibanda

Kuwa 7 Gicurasi 2013 yatorewe kuyobora Dioese ya kibungo yimikwa kuwa 20 Nyakanga 2013 na Thadeyo NTIHINURWA wayoboraga Arikidiyosezi ya Kigali

Kuwa 19 Ugushyingo 2018 yatorewe  na Papa Francis kuyobora Arikidiosezi ya Kigali asimmbuye Myr Thadeyo Ntihinyurwa uri mu kiruhuko cy’izabukuru

Kuru uyu wa 25 Ukwakira 2020 nibwo Papa Francis yatangaje Myr KAMBANDA ANTOINE agizwe karidinali akazinjira ku mugaragaro mu mu bakaridinali kuwa 28 Ugugusyingo 2020

 

 

 

 

 

Sunday, October 18, 2020

LES GESTES DANS LE SALUT DU PEUPLE DE DIEU

Dieu trinitaire est le seul Créateur- Sauveur de l’homme qu’il aime. Ce dernier échouant de vivre dans l’amour de son Créateur en se soumettant sous l’influence de Satan, Dieu toujours le montre sa générosité en le purifiant de la saleté du mal issue d’agir contre la volonté de Dieu. Dans ce plan salvateur divine, Jésus son enfant unique   est la comme rédempteur plein de miséricorde. Ce plan comptes beaucoup de gestes liturgiques permettant  aux fidèles de comprendre, d’accueillir et de participer à son salut.

Photo/internet
Le  christianisme, le terme ‘cérémonial liturgique’  évoque  l'ensemble des gestes rituels reconnus, les gestes des  rites chrétiens, répartis entre les diverses confessions chretiennes , anciennes ou actuelles. Le geste est le moyen d'exprimer physiquement des sentiments et peut Varier, soit par la coutume, soit par une autorité compétente (une Église, une conférence épiscopale , un concile ou un synode). La grâce divine peut nous arriver par L'action liturgique résultant de l'harmonisation du geste prévu, à l'aide du cérémonial, avec la parole de l'acteur liturgique (évêque, prêtre, diacre etc.). Les gestes de la liturgie peuvent se grouper en quatre ordres :

photo/ internet

v
Les gestes utilitaires : sont les applications dans la liturgie de règles de bon sens qui relèvent de l'ordre de la pratique. Cela concerne notamment le costume liturgique ou la façon de mettre et d'utiliser les vêtements liturgiques  au cours d'une cérémonie

 v Les gestes interprétatifs : Le cérémonial interprétatif est l'accompagnement par des signes extérieurs des paroles que dit le célébrant d'une action liturgique. Par exemple, lorsqu'un prêtre dit une bénédiction, il l'accompagne d'un geste interprétatif telle que l'imposition ou l'élévation de ses mains.

 v Les gestes symboliques : Le cérémonial symbolique est l'expression de gestes chargés d'accompagner un symbole, c'est-à-dire d'exprimer une idée par un geste. Le fait d'allumer un cierge, au début d'un office liturgique, cherche à symboliser la lumière que revêt le Christ Jésus pour le chrétien.

 v Les gestes d'imitation : Le cérémonial d'imitation est la conservation de gestes anciens que la coutume liturgique a consacrés ou chargés de symboles, par exemple au cours de la messe, l'action aujourd'hui codifiée du mélange de l'eau et du vin, par imitation d'une coutume ancienne en Palestine, au temps du Christ, de ne boire que du vin trempé. On peut ajouter ici la répétition de gestes déjà exprimés dans une cérémonie par le célébrant, gestes que refont parfois les fidèles


Gusomana, ikimenyetso cy’ubumwe Baiser de paix

Gusomana, ikimenyetso cy’ubumwe - Baiser de paix


Gusomana ni umuco w’indamukanyo w’abakristu ba mbere, ufite isoko mu mabaruwa ya Mutagatifu Pawulo na Mutagatifu Petero nk’ikimenyetso cy’ubumwe bw’umuryango w’abakristu. Byaje kwinjizwa mu bimenyetso bya liturujiya- geste liturgique, mu mihimbazo y’Ukaristiya nk’ikimenyetso cy’amahoro bizwi nko guhana amahoro ya Kristu, gusa aha singombwa ko basomana

 Uyu muco wari gikwira mbere y’ikinyagihumbi cya mbere, aho abagabo basuhuzanyaga basomana ku munwa. Uyu muco w’abayahudi wageze no mu bakristu kuko mu ntangiriro z’ikinyejana cya mbere Pawulo w’i Tarisi na Petero babishishikarizaga  mu mabaruwa yabo dusanga muri Bibiliya. 

Mu kinyejana cya  5 no kugeza mu cya 15 (Moyen Âge) Kiliziya Gatolika yari igifite inyandiko zayo (tuvuge nka l'osculum pacis) zihamya uko gushishikariza abakristu (reccommandation) gukora uwo mugenzo wo gusomana (nko mu gihe umuntu ari kurahirira kuyobora ubwato- contrat vassalique.)


 Uyu mugenzo uracyariho mu matorero n’amadini anyuranye hirya no hino ku isi.   Nko muri Kiliziya gatolika y’i roma, kiliziya gatorika ‘iburengerazuba, kiliziya y’aborutodogisi no mu yandi madini n’amatorero ashingiye ku ivanjili. (Eglise catholique romaine, Eglises catholiques orientales, Eglise orthodoxe. Certaines églises protestantes et « églises évangéliques)

 


Sunday, August 23, 2020

Utikururira ibibembe

 

Utikururira ibibembe (Miriyamu afatwa n’ibibembe ibarura)

Inkuru ya MIRIYAMI afatwa n’ibibembe tuyisanga mu Gitabo cy’Ibarura (Ibar.12,1-15). Twumva inteko y’abaneguranyi igizwe na Miriyamu ndetse na Aroni. Musa ni umuntu watowe n’Imana kugira ngo avane umuryango w’Abayisraheli mu Misiri, mu buretwa bakoreshwaga na Farawo (Iyim.2,23-25;3,1-12). Aroni na we akaba umufasha wa Musa muri ubwo butumwa bwo kubohora Abayisraheli (Iyim.4,10-17). Musa n’Aroni, bombi bari bahuje ubutumwa bwo kubohora umuryango w’Imana, bakawuvana mu gihugu cya Misiri ariko Aroni nk’umufasha akaba umunwa wa Musa naho Musa akaba umubwiriza we. Birasobanurako Aroni yagombaga kumvira Musa na Musa akumva icyo Uhoraho amubwiye. Bagombaga kubana mu bwubahane n’ubwuzuzanye birangwa n’urukundo rwicisha bugufi kandi rukarangwa n’impuhwe kuko igikorwa barimo cyo kubohora Abayisiraheli ari igikorwa cy’impuhwe Imana igaragarije umuryango wayo.

Icyakururiye Miriyamu gushesha ibibembe ni ukunegura Musa, amuziza gushaka umunyamahanga, ibyo akabirengaho akagera ku rwego rwo guhinyura umubano wa Musa n’Imana. Ngo baribazaga bati “Ese ubundi Uhoraho yavugishije Musa wenyine ? Twebweho ntiyatuvugishije ?” ibi biragaragaza ko bari batangiye kureba nabi Musa, byari no kubagora kumwumvira iyo Imana itabatera kwisubiraho, ikoresheje ako kanyafu- gushesha ibibembe.  “Hahirwa umuntu udakurikiza inama y’abagiranabi, akirinda inzira y’abanyabyaha kandi ntiyicarane n’abaneguranyi, ahubwo agahimbazwa n’amategeko y’Uhoraho, akayazirikana umunsi n’ijoro” (Zab.1,1-2).

v Iyi nkuru itwigisha iki?

 

1.    Twirinde kunegura abandi

Kenshi tunegura abandi twiyise abere nyamara ducumura. “Icyaha kibi kiruta ibindi ni ukutamenya ko uri umunyabyaha (S. Césaire d'Arles, commentaire sur I Jean 1:8).” Kuri iyi si twese turacumura, tukiringira impuhwe z’Imana zo zitwuhagira ibyaha. Kunegura abandi bijyana no gusuzugura ubutumwa bwabo kandi nta muntu Imana itakoreramo ngo ikize abandi. Abantu tubereyeho kwigishanya, umwe agafasha undi mu gusabana n’Imana. Iyo wabaswe n’ingeso yo kunegurana, abo unegura ntabwo wabigiraho gusabana n’Imana kuko uba wibanda gusa ku ruhande rubi rwabo. Nta ntama ya Yezu yo kugengwa n’iyo ngeso. Intama zibana mu rukundo, zigakosorana mu mahoro no mu ibanga, zikirinda kwandagaza umuvandimwe.

2.    Buri wese Imana iramukunda

Miriyamu na Aroni baneguye Musa birengagije umubano we n’Imana yamuhaye ubutumwa. Uvuga kuri mugenzi wawe, akenshi usa n’umucira urubanza, umushinja, ariko ntabwo uba uzi uko Imana imubona n’umugambi imufiteho. Buri wese afite uko ahura n’Imana bikagaragarira mu mibereho myiza ye nyamara n’abo twita ruvumwa, uzi Imana si uko yakwiye kubigenza ahubwo agomba kurangwa na rwa kundo nyampuhwe rubabarira bose, rusabira bose, akaba nk’umushumba mwiza uharanira guhuriza intama zose zatatanye mu gikumba kimwe. Imana iradukunda twese, sigaho gusebya uwo Imana ikunda. Yezu yahagurutse mu ijuru, aza mu nsi kubera urukundo agukunda, akunda uwo, none ushimishwe no kumwiriza mu kanwa kawe? Mu rwuri rwa Kristu turakundana, tugafashanya, tugakomezanya mu rugamba rwo gutunganira Imana! Unegura abandi aba ari kure y’urukundo rw’Imana kandi “Aragowe kandi ateje impuhwe uri kure y’urukundo rw’Imana.  Iminsi ye ayimara asinziriye mu byago, kure y’Imana, ahataba urumuri nuko agatura mu mwijima.” (S. Ephrem le Syrien. Discours sur les vertus et les vices).

3.    Na we ashobora kwigorora n’Imana.

Iyo ntama ya Kristu umukiza na yo irarikiwe, hamwe nawe, kwigorora n’Imana mu bavandimwe yahemukiye.  Na we ashobora kwigorora n’Imana. Kwirirwana umuvandimwe wawe mu mvugo bishobora kumubera bariyeri mu nzira ye yo kugana Imana. Ubwo urumva wowe utaba ubabaje Imana ukunda na yo igukunda? Kuvuga abandi si ivanjili y’umukiro wamamaza ahubwo ni ukwikururira ibyago n’urupfu. Nawe birwa bavuga ,rimwe banakubeshyera, biture Imana, hanyuma uturize mu rukundo rwayo kuko “Uko urushaho gusengera uwagusebeje, niko Imana irushaho guhishurira ukuri abemeye ibyo baguharabitse” (S. Maxime le Confesseur. Centuries sur l'amour, 4.89).

 

 

 

NTUGAHUBUKE - INKURUNYIGISHO

 

Habyeho umuntu wari ufite imbwa y’inyangamugayo yizeraga  kuburyo yayisigiraga umwana we akajya mu yindi mirimo. Yaragarukaga  agasanga umwana  ameze neza, imbwa imuri iruhande imucungiye umutekano. umunsi umwe haje kuba ikintu kidasanzwe. Umugore nk’ibisanzwe yasize umwana we yizeye ko imbwa imurinda hanyuma ajya guhaha. Agarutse, yasanze hari ibintu biteye ubwoba; Imyambaro y'umwana yacagaguritse, n'amaraso menshi mu cyumba yari yasizemo umwana.

Byaramurenze, atangira gushakisha umwana ariko mu gihe ataramubona ahita abona ya mbwa iri munsi y’igitanda, umunwa wayo wuzuyeho amaraso abona ko nta gushidikanya yamuririye umwana. Nta kuzuyaza nk’uko benshi muri twe bahita babigenza, yafashe inkoni akubita ya mbwa kugeza ipfuye. Arangije kwica imbwa ashakisha mu nzu hose agirango byibura arebe ko yabona ibisigazwa by’umubiri w’umwana we imbwa yari yariye. Ageze hafi y’igitanda, yaje kubona ko umwana ameze neza, ari ku buriri ndetse ntacyo yabaye, ahita anabona ibice by’inzoka yapfuye, asobanukirwa neza ko imbwa ye yari amaze kwica ari yo yarwanye n’inzoka iyirinda kuba yamurira umwana, ariko nyine uwo mugiraneza (imbwa) yari yamaze gupfa. Ntacyo yari agishoboye gukora kuko imbwa yahamubereye, ikamurindira umwana adahari, ikitanga ku bw’ikibondo cye, yari yahubutse ayica ataramenya neza niba ibyo yibwira ari ukuri. Amarira yatangiye kuzenga mu maso, aricuza bikomeye.

ISOMO: Si byiza mu buzima ko wihutira gucira abandi urubanza, ngo utangire kubavugaho ibibi cyangwa kubatekerezaho ibibi nyamara utazi ukuri kose kw’ikibyihishe inyuma.

“Numva nagendera kuri gahunda”

Abo mu Itsinda ry’intama za Yezu
Itsinda ry’intama za Yezu rikorera muri paruwasi ya Bungwe ni rimwe mu matsinda usangamo abayoboke benshi, by’umwihariko abana. Ni itsinda ry’isuku n’ibyishimo bituruka ku burere batozwa n’ababikira ba Mtg. Chrétienne ndetse n’ubusabane bubahuza nabo bashumba. Bimaze kwigaragaza ko iri tsinda ryari rikenewe uhereye ku kamaro karyo n’ibyo abarimo bivugira. 

UMUMARARUNGU Yvonne, ni umwe mu basezeranye mu itsinda rya mbere, aradusangiza ku byiza byo kurererwa mu ntama za Yezu; aradusangiza icyo kuba ari intama ya Yezu bimufasha mu buzima bwa kinyeshuri.

Ati: “kuba ndi intama, mu buzima bw’ishuri ni ukumenya mbere na mbere uwo ndiwe n’icyo ndicyo,” bikamufasha kumenya igikwiriye n’ikidakwiriye gukorwa na we mu gihe runaka. Iyo utiyizi wangiza byinshi cyane, ukohokera mu bitaguhesha ishema, ugatakaza igihe cyawe mu bidashinga. Icyo Yvonne aharanira, ari nacyo izindi ntama zagakwiriye guharanira ni ukuba uwo uriwe. “Numva muri jyewe, ubwo ndi intama ya Yezu naba koko intama nyayo, numva nahora nishimye” n’ubwo umuntu ari umunyantegenke, uhura na byisnshi bimutera kubabara. Yvonne, kuba mu ntama bimutera kunyoterwa n’umuco mwiza wo kubaha no kubahiriza gahunda. Ni byo avuga muri aya magambo; “Numva nagendera kuri gahunda y’ikigo; sinkererwe cyangwa ngo nirwe mpangana n’abarimu cyangwa abanyeshuri.”

Twumva, mu buzima bwo ku ishuri, amakosa menshi akorerwa mu cyitwa ikigare, mu ntama batozwa kutagendera mu bigare. Ni byo Yvonne avuga; ‘ngomba kwitondera kugendera mu kigare kuko nta sura nziza mba nerekanye.’ Ni byo koko buri wese aba agomba kubahisha itsinda arimo kugira ngo rigaragare neza kandi rinamufashe koko kwitagatifuza no gutagatifuza abandi. Akomeza agira ati: “kuba ndi intama, ngomba kwiga ntabyukira mu magambo ngo nyirirwemo. Nkirinda kwiba no kwangiza,” akabyirinda cyane ku buryo atashimishwa no gutwara ikaramu ya mugenzi we cyangwa igikoresho cy’ishuri. Ku bwe yirinda ikibi azirikana rya jambo ngo ‘iriya na yo ni intama’ ryavugwa igihe cyose afatiwe mu makosa.  Umwana wo mu itsinda ry’intama naharanira kugendera kuri gahunda y’aho ari, akirinda kwiba no kwangiza, gusuzugura n’andi makosa, nta kabuza azaba arushaho kwegurira Imana umutima we, azirikana amagambo ya Mtg. Mariya Madalina wa Pazzi mu marembera y’ubuzima bwe bwo ku isi: “Ndasaba nkomeje kutazagira undi mwegurira umutima wanyu utari Nyagasani.”

Uzajya ambona ambonemo ko narerewe mu ntama za Yezu

 Uzajya ambona ambonemo ko narerewe mu ntama za Yezu

Ni icyifuzo cyiza usangana abana bakereye kwitagatifuriza mu itsinda ry’intama za Yezu rikorera muri Paruwasi ya Bungwe. Abana bagaragaza ko iryo tsinda ryaje rikenewe kuko ryabafashije guhindura imyifatire yabo ari nako ribinjiza mu isengesho n’ibindi bikorwa bishyigikira ubusabane bwabo n’Imana. Aha twavuga nk’ibikorwa by’urukundo binyuranye, gusangira ijambo ry’Imana, indirimbo n’ibindi bigira mu mihuro yabo.  Abarererwa mu itsinda ry’intama za Yezu bahuriye ku mugambi umwe rukumbi wo kutazigera bahemukira itsinda kuko ribigisha kubaha abantu bose n’ibindi byiza byinshi.

UMURERWA Alice ni umwe mu barererwa mu ntama za Yezu, nawe afite umugambi wo kutazarihemukira kubera ibyo arikesha. Aha niho alice yahereye ashishikariza abana bose kugana iri tsinda; kuko yivugira ko rimutoza kuba intangarugero mubo babana n’ahandi hose. Ati: “nifuzako uzajya ambona, ajye ambonamo ko narerewe mu itsinda ry’intama za Yezu.” Ikindi ni uko muri iryo tsinda yafatiyemo umugambi wo kurushaho kubana n’Imana, kuko asanga agomba “kwitagatifuriza muri byose” kugira ngo anyure Imana na bagenzi be. Nimuhore muzirikana aya magamboi: “Ntihazagire ugusuzugurira ko ukiri muto. Ahubwo uzabere abayoboke urugero, ari mu magambo, ari mu migenzereze, mu rukundo, mu kwemera no mu budakemwa (1Tim.4,12).”

Some facts about St. Padre Pio of Pietrelcina - Fr. Ugochukwu Ugwoke

He was a stigmatist: On Sept. 20, 1918, Padre Pio received the visible wounds of Christ known as stigmata, while praying in a church. The wo...