Monday, December 13, 2021

Les mystères chrétiens, les stigmates et le Mariage mystique

Catherine de Sienne, stigmatisé
Dans le christianisme, On appelle stigmates les marques des plaies corporelles de Jésus Christ crucifié que certaines personnes portent. C’est à partir du XIIIe siècle que les stigmatisés sont signalés, après la mort de saint François s’Assise, le premier des stigmatisés connus. Les stigmates se manifestent de diverses manières: les plaies peuvent apparaitre définitivement ou épisodiquement, simultanément ou successivement, graduellement ou instantanément. 

Les stigmates se manifestent de diverses manières, les plaies peuvent apparaître simultanément ou successivement, lentement ou instantanément. Elles peuvent être enfoncées et saigner beaucoup, d'autres à peine.  Stigmates se localisent de façons suivantes:

 

1.   Sur les mains ou poignets; ils évoquent les plaies causées par les clous

2.   Sur la tête; ils rappellent les plaies causées par la couronne d’épines

3.   Sur le côté droit du thorax; il rappelle la plaie à cause du coup de lance

4.   Sur le dos; ils rappellent les coups de fouet

5.   Sur les épaules; ils rappellent les blessures causées par le poids de la croix que le Christ a portée vers le Golgotha.

 

Eglise catholique a reconnue officiellement saint François d’Assise et Sainte Catherine de Sienne comme stigmatisés. Les suivants ont été béatifiés ou canonisés sans que l’Église s'exprime sur le phénomène des stigmates qui les concerne :

Rita de Cascia

1.     Sainte Rita de Cascia, augustine italienne.

2.     Bienheureuse Lucie de Narni, tertiaire dominicaine.

3.     Bienheureuse Catherine de Racconigi, tertiaire dominicaine italienne.

4.     Bienheureuse Marie de l'Incarnation, carmélite française.

5.     Vénérable Jeanne-Marie de la Croix, clarisse italienne.

6.     Bienheureuse Jeanne-Marie Bonomo, bénédictine italienne.

7.     Sainte Véronique Giuliani, capucine italienne.

8.     Bienheureuse Florida Cevoli, capucine italienne.

9.     Sainte Marie-Françoise des Cinq-Plaies, tertiaire franciscaine italienne.

10. Bienheureuse Anne Catherine Emmerich, augustine allemande.

11. Sainte Mariam Baouardy, carmélite libanaise.

12. Sainte Gemma Galgani, laïque italienne.

13. Bienheureuse Edvige Carboni, laïque italienne.

14. Saint Padre Pio, capucin italien.

15. Bienheureuse Hélène Aiello, fondatrice italienne des sœurs de la Passion.


 Mariage mystique

Ce terme de « Mariage mystique » vient de saint Jean de la Croix dans Le Cantique spirituel après Augustin d'Hippone qui évoque la façon de ‘ressentir’ plutôt que ‘penser’ son lien à Dieu. Quant à la Bible, Le nouveau Testament présente Jésus-Christ comme l’Époux. (Lc.5: 35).  Mariage mystique est une élévation visionnaire d’un Saint ou d’une Sainte, qui accédé à une forme d’union, assimilable à un mariage, avec le Christ.  Cette union de Dieu et de l’homme est symbolisée sous l’image des fiançailles et du mariage comme se voit dans le Cantique des Cantiques, symbole du mariage de Sion avec Dieu. Saints et Saintes suivants ayant éprouvé le mariage mystique;

François d’Assise, connu les stigmate


1.     Saint François d’Assise

2.     Sainte Catherine de sienne

3.     Sainte Catherine d’Alexandrie

4.     Sainte Colette de Corbie

5.     Sainte Thérèse d’Avila

6.     Saint Jean de la Croix

7.     Sainte Thérèse de Lisieux

8.     Sainte Angèle de Foligno

9.     Sainte louise de Marillac

10. Sainte Marie de l’incarnation

 

 

 

Umwalimu wa Kiliziya; izina ry’igisingizo, rihabwa nde?

Tereza w'Avila/ src; internet
Umwalimu wa Kiliziya, ni izina ry’igisingizo -Title-  rihabwa umutagatifu rigasiba undi. Umwalimu wa Kiliziya - Doctor of the Church- ni izina Kiliziya iha umutagatifu kubera uruhare rukomeye yagize mu bumenyamana- theology- cyangwa mu mahame ya Kiliziya, binyuze mu bushakashatsi, inyigo cyangwa inyandiko yokoze.

Mu mwaka wa 2020, Kiliziya Gatolika yari ifite Abarimu ba Kiliziya 36, aho 17 muri bo bitabye Imana mbere y’icikamo kabiri rya Kiliziya -Great Schism-  ryo mu 1054. Muri abo 36 kandi, 27 bakomoka iburengerazuba, naho 9 ni abo mu burasirazuba. Harimo abasenyeri 18, abapadiri 12, umudiakoni 1, ababikira 3. Abakomoka muri Afrika bakaba 3. Abatagatifu bakurikira Kiliziya yemejeko ari bagize uruhare rukomeye mu nyigisho n’amahame byayo, bityo ibagenera izina ry‘umwalimu wa kiliziya’:

 

1.     Mtg. Girigori mukuru: Yabaye Papa wavuguruye bikomeye imibereho y’abihayimana n’abamonaki kandi agakomeza ubupapa, akabuha imbaraga.

2.     Mtg. Amburuwazi: Yabaye umwepiskopi wa Milan mu butaliyani, arwanya bikomeye ubuyobe bw’Arius, wigishaga ko Mwana ari umuntu wifitime kameremana- La pensée de l’arianisme affirme que si Dieu est divin, son Fils est d’abord humain, mais disposant d’une part de divinité.

3.     Mtg. Agusitini wa Hippone:  Yabaye umwepiskopi w’Afurika y’amajyaruguru wahanganye cyane n’ubuyobe butandukanye, yandika inyandiko zitabarika. Ni umwe mu bahanga Kiliziya y’iburengerazuba yita ‘Umwalimu w’Inema- Doctor of Grace.

4.     Mtg. Jerome: Yahinduye isezerano rya kera ryanditse mu gihebureyi aryandika mu kilatini. Yasubiyemo iserano rishya ryari ryahinduwe mu kilatini kugira ngo haboneke Bibiliya yiswe ‘VULGATE’. Ni umuhanga mu bumenyi bwa bibiliya- “Father of Biblical Science”.

5.     Mtg. Tomasi w’Akwini: Ni umudominikani w’umutaliyani wibanze ku kwandika kuri Filozofiya, tewolojiya no ku mahame ya Kiliziya Gatulika. Ni umwe mu bahanga muri tewolojiya bahinduye byinshi I burengerazuba-  Influentual Theologian in the West, akaba n’umurinzi w’uburezi gatolika.

 

6. Mtg. Yohani kirizositome: Yabaye umwepiskopi mukuru wa Constantinople. Yanditse inyigisho hamwe n’amabaruwa byinshi. Ni umurinzi w’abogeza Inkuru Nziza- patron of preachers.

7.     Mtg. Bazili Mukuru: Yabaye umwepiskopi wa Kayizariya muri Aziya, nawe yavuguruje ubuyobe bwa Arius, yandika inyandiko nyinshi, zirwanya ubuyobe, zigashishakaza mu kwemera kuboneye atibagiwe n’amategeko agomba kugenga abamonaki.  Yagize uruhare rukomeye mu mibereho y’abamonaki I burasirazuba- Father of Monasticism of the East.

8.     Mtg. Girigori w’i Naziyanzi: Yabaye umwepiskopi wa Constantinople, ahangana na Arius wari umuyobe. Yanditse inyandiko nyinshi z’ubumenyamana, amabaruwa n’imivugo.

9.     Mtg. Athanazi: Yabaye umwepiskopi wa Alexandria, nawe yarwanije bikomeye umuyobe Arius.

10. Mtg. Bonaventure: Ni umufransiskani waje kuba umwepiskopi wa Albano mu butaliyani. Nyuma yaje no kuba umukaridinali.

 

11. Mtg. Anselime wa Canterbury: Yabaye umwepiskopi mukuru wa Canterbury.

12. Mtg. Isidori wa Seville:  Yabaye umwepiskopi muku mukuru wa Seville mu gihugu cya Esapagne.

13. Mtg. Petero kirizologe, yabaye umwepiskopi mukuru wa Ravena mu butaliyani, umujyanama wa Papa Lewo wa I. Yanditse inyigisho nyinshi zihangana n’ubuyobe kuri Yezu kristu: zahamyaga ko “Mwana afite kameremana gusa – Monophysisme: le Fils n'a qu'une seule nature et qu'elle est divine, cette dernière ayant absorbé sa nature humaine.”

14. Mtg. Lewo wa mbere, Mukuru:  Umupapa warwanije, uko bikwiye umwepiskopi wa Kiliziya ku isi, ubuyobe bwariho icyo gihe. Muri urwo rugamba rwo kwimakaza ukwemera gutunganye, yifashshije inyandiko zinyuranye zirimo n’izivuga byihariye kuri Kristu -Christology.

15. Mtg. Petero Damiyani: Yabaye Karidinali ukomoka mu butaliyani, akaba mu muryango w’Ababenedictine, yagize uruhare mu mavugururwa ya Kiliziya- ecclesiastical and Clerical reformer. 


16. Mtg. Berenaridi wa Clairvaux nawe yagize uruhare mu kuvugurura imibereho y’abiyeguriyimana, abera umuyobozi kandi anateza imbere umuyango w’abasisiterisieyani, Directeur of conscience, promoter of cisterician order.

17. Mtg. Hilary wa Potiers: Uyu mushumba wa Potiers ni umwe mu banditsi bambere banditse amahame mu kilatini, yahanganye n’ubuyobowe bwa Arius, aburwanya yivuye inyuma.

18. Mtg. Alufonsi Liguori:  Umusaseridoti wo mu muryango w’umucunguzi mutagatifu- congrégation du Très saint Rédempteur, ni we wawushinze kuwa 9/11/1732. Ni we wanditse mu 1761 ishapule y’ibikomere bitanu bya Yezu.

19. Mtg. Fransisko wa Sale:  Yabaye umwepiskopi wa Nipolis na Geneva. Yabaye umwanditsi ukomeye- spiritual writer. Ni umurinzi w’abanditsi n’itangazamakuru, hamwe na Jeanne wa Chantal yashinze umuryango w’abavisitandine- Ordre de la Visitation de Sainte Marie- kuwa 6/06/1610 wemerwa na Papa Urban VIII kuwa 27/06/1625.

20. Mtg. Sirilo wa Alexandria: Yabaye umwepiskopi mukuru wa Alexandria, yandika inyandiko zivuguruza ubuyobe bwa Nestorius.

 

21. Mtg. Sirilo w’i Yeruzalemu: Umwepiskopi mukuru wa Yeruzalemu, warwanije bikomeye inyigisho z’ubuyobe za Arius

22. Mtg. Petero Canisius: Umusaseridoti w’umuyezuwiti ufatwa nk’intumwa - Apostle-  ya kabiri ya Allemagne

23. Mtg. Yohani w’umusaraba: Yashinze umuryango w’abakarumeli akaba umuhanga mu bumenyamana bwiga ku mayobera -Doctor of Mystical Theology.

24. Mtg. Roberiti Bellarmine: Akomoka mu butaliyani, umwepiskopi mukuru w’umuyezuwiti wa Capua. Yanditse byinshi agamije kurinda amahame ya Kiliziya, gatigisimu kandi yita ku mibanire ya Kiliziya n’ibindi bihugu no ku ishami rya tewolojiya ryiga kuri Kiliziya- ecclesiology.

25. Mtg. Albert Mukuru: Umudominikani wabaye umwepiskopi wa Regensburg mu budage, ni we wigishije Mutagatifu Tomasi w’Akjwini. Yabaye ikirangirire kugeza ubwo bamwita Umwalimu w’isi yose, umwalimu w’inararibonye- “universal Doctor, Expert Doctor”

Antoine wa Padua:

 

26. Mtg. Antoine wa Padua: Ni we mufransisikani wa mbere wiswe Umwalimu w’Ivanjili- Evangelical Doctor- yabaye umuhanga n’ikirangire muri tewolojiya no kwamamaza Ivanjili. Papa Girigori wa 9, wamugize umwe mu bajyanama be, yamuhaye igisingizo- Title- cyo kuba “Ubukungu buzima bwa Bibiliya -Trésor vivant de la Bible”. Yabaye umusaseridoti uzwi ho kwigisha amahame yerekeye roho, kwamamaza ivanjili no kugira ingabire yo gukiza indwara (Doctrine Spirituelle, prédicateur, et thaumaturge).

  

27. Mtg. Tereza wa Avila: Ni we wambere mu batagatifukazi wageze ku rwego rwo kuba “umwalimu wa Kiliziya.” Yashinze umuryango w’ababikira b’abakarumeli aba n’umwanditsi w’agatangaza w’inyandiko zirimo n’iz’amayobera- prolificc spiritual and mystical writer.

28. Mtg. Gatarina wa Siena: Ni umutaliyani witagatifurije mu muryango w’abadominikani. Yanditse inyandiko nyinshi ku mayobera- mystique.

29. Mtg. Yohani wa Avila: Uyu wabayeho umuyobozi wa roho wa Mutagatifu Tereza w’Avila, amateka agaragaza ko ari uwa 34 mu barimu ba kiliziya, yashizwe muri uru rwego na kuwa 27/10/ 2012 na Papa Benedigito wa XVI. Ni umusaseridoti wo muri esapagne wagize uruhare mu kwamamaza ukwemera muri Andalusia no mu ivugururwa ya kiliziya muri Espagne.

30. Hari kandi Abatagatifu Hildegaridi wa Bingen, Girigori wa Narek, Lawurensiya wa Brindisi, Beda- the Venerable- uzwi cyane mu mateka ya England, Yohani Damaseni na Efuremu bo muri Syria.


Byinshi wamenya ku mudali w'ibitangaza - La médaille de Notre-Dame des Grâces,

UMUDALI W’IBITANGAZA : Ni umudali w’Umubyeyi ugira inema- Notre Dame des Grâces, dusangaho aya magambo: ‘Bikiramariya utarasamanywe icyaha, urajye udusabira twe abaguhungiyeho’. Wakozwe mu 1832 nyuma y’amabonekerwa yabereye mu bufaransa ahitwa ‘rue du bac’ muri shapeli yitiriwe Umubyeyi w’umudali w’ibitangaza, ‘Notre-Dame de la médaille miraculeuse’. Umunovisi wo mu babikira b’urukundo ba mutagatifu Vincent de Paul witwa Catherine Labouré - Catherine de la Charité, yabonekewe na Bikiramariya kuwa 18/07/1830, Bikiramariya amubwira ko afite ubutumwa agomba gusohoza- ‘une mission à remplir’ nuko kuwa 27/11/1830 amubonekera amubonekera amwereka umudali; imbere n’inyuma agomba gucurisha akanawukwirakwiza, ugashushanya ubuhamya bw’urukundo, kurindwa n’isoko y’inema. Yamubwiye ko umuntu wese uzawambara azaronka uburinzi bwihariye bw’umubyeyi w’Imana- protection toute spéciale de la Mère de Dieu.

Mu 1832, nibwo wakwirakwijwe bwambere, ubwo i Paris no mu burayi hari icyorezo cya korera, bikavugwa ko cyahise gikira kubera uwo mudali. Kimwe mu bitangaza byinshi by’uyu mudali cyemewe na Kiliziya ni ihinduka ry’umuyahudi Alphonse Ratisbonne mu 1842 wanahise ajya kwitagatifuriza mu muryango w’Abayezuwiti. Uyu Alphonse utarakozwaga iby’ubukristu, yabonekewe na Bikiramariya- Vierge de la Médaille Miraculeuse, nyuma yo kwambara umudali agamije guhinyuza iby’ubukristu. Uyu Alphonse Ratisbonne, afatanije na Théodore, yashinze umuryango witiriwe Bikiramariya, umubyeyi wa Siyoni- Congregation de Notre-Dame de Sion mu 1843 ugamije guhamya ubudahemuka bw’Imana ku rukundo ifitiye umuryango w’abayahudi. Mutagatifu Maximilien-Marie Kolbe yawuhisemo nk’ikimenyetso cyihariye cy’abanyamuryango ‘ihuriro ry’abakristu ryitwa Mission de l’Immaculée yashinze i Roma mu 1917. Na n’ubu uyu mudali ugurishwa ku bwinshi mu bufaransa, aho igera kuri miliyoni enye igurishirizwa mui shapeli ya Rue du Bac.

 

Saturday, December 4, 2021

Advent ni iki?

Ijambo Adiventi rikomoka ko ijambo ry’ikilatini ‘adventus’ bisobanura ‘kuza’. Iryo jambo ryakoreshejwe mu iyobokamana risobanura kimwe mu bihe bigize umwaka wa liturujiya, aho abakristu bikizihiza nk’igihe cyo gutegereza banitegura kwizihiza ivuka rya Yezu Kristu kuri Noheli. Aha abakristu bazirikana ku maza ya mbere ya Kristu Umukiza, bakazirikana kandi ku maza ye ya kabiri; ukuza kwa kabiri, ukugaruka, kwa Yezu Kristu, waje bwambere binyuze ku mwali Mariya. Igihe cy’Adventi nko gutegereza amaza ya Kristu gifasha abemera kubizirikana mu buryo butatu: 

 1. Kuza kwa Yezu mu buryo bugaragara - kuvukira I Betelehemu 
2. Kwakira Yezu mu mitima y’abemera 
3. Kugaruka kwa kabiri - ku munsi w’imperuka, nyuma y’aho Yezu asubiye mu ijuru nk’uko tubihimbaza ku munsi wa Asensiyo. 

 Ku bakristu bamwe - Roman rite of Catholic Church, Western rite of Orthodox Church, the Anglican, Lutheran, Moravian, Presbyterian and Methodist calendars - Adventi itangira ku cyumeru cya kane kibanziriza Noheli, akenshi amatariki aba hagati ya 27 Ugushyingo na 3 Ukuboza, kikarangira ku munsi ubanziriza Noheli. Hari n’aho gitangira ku cyumeru cya gatandatu kibanziriza Noheli, icyumweru gikurikira umunsi mukuru wa Mutagatifu Maritini wizihizwa kuwa 11 Ugushyingo, ku bakoresha imihango ya Amburuwazi- Ambrosian Rite.

Saturday, November 20, 2021

Yezu, Yozefu, Samweli: Bana, dore urugero

Samweli, umwana ukorera Uhoraho (1 Sam1-28;3,1-21) Samweli ni umwana Ana wari ingumba yahawe n’Uhoraho; mu kwizera Imana isengesho rye ryarasubijwe. Samweli yatuwe Uhoraho akimara gucuka, afatanya n’umuherezabitambo Heli gukorera Uhoraho. Yeguriwe Imana ubuzima bwe bwose, atangira gukorera Uhoraho yumvira umusaza Heli. Natwe muri batisimu twahawe tweguriwe Uhoraho; turi abana b’Imana. Samweli atwigisha iki? Tumwigireho gukorera Imana tukiri bato. Nta gihe runaka tugomba gutegereza ngo dukorere Nyagasani Imana yacu; uko ungana kose, aho uri hose, akanya ufite kose, korera Imana. Zirikana ko Samweli yatangiye gukorera Uhoraho agicuka nyamara wowe ufite imyaka irenze iyo yari afite! Samweli atwigishe kumvira no kugisha inama abaturera. Samweli utari amenyereye ibyo kuvugana n’Imana, igihe yumvise ijwi yihutiye gusanga Heli, akeka ko ari we umuhamagaye, ese wowe iyo baguhamagaye wihutira kumva icyo bagushakira? Samweli yazirikanye ibyo Heli amuhaye nk’igisubizo cya rya jwi rimuhamagara. Wowe iyo uhawe igisubizo cyangwa inama urazikurikiza? Samweli kandi atwigishe umuco wo kugisha inama ababyeyi bacu n’abaturera kugira ngo twirinde kuzagwa mu kigare cyo koshywa n’urungano. Yozefu, umwiza utiyandarika (Intg.39,1-20) Yozefu, wagurishwe na bene se mu misiri, yari mwiza cyane kandi akagira ubwisanzure busesuye mu rugo rwa Putifari. Yari afite ububasha busesuye ku mitungo, ku mafaranga no ku baja n’abagaragu nyamara ibyo ntibyamuhumye amaso ngo yiyandarike, yice itegeko ry’Imana. Yozefu yaje kubengukwa na Nyirabuja wamusabye kenshi ko baryamana ariko Yozefu ntiyabyemera. Byageze aho mukaputifari uwo agerageje kugusha Yozefu mu mutego ariko Yozefu amwereka ko nta kindi atinya kitari icyaha, ko nta wundi yubaha by’agahebuzo utari Uhoraho. Yozefu yaranzwe no gukora ibyo ashinzwe yubaha Imana. Yozefu tumwigireho iki? Kugira ibintu cyangwa amafaranga urusha abandi ntibikabe ikigusha ahubwo bigushyigikire mu kwamamaza Ivanjili ya Kristu. Uburanga n’icyubahiro n’igitinyiro ntitukabigendere ngo tugwe cyangwa tugushe abandi mu cyaha ahubwo ubwo turebwa cyangwa dusangwa na benshi, nitubafashe kumenya ko Kristu wabitangiye ku musaraba abasaba kuba intungane nk’uko Data wo mu ijuru ari intungane. Yezu, umunyabwenge w’umutoni ku Mana (Lk.2,21-52) Ivanjili ya Luka itubwira inkuru ebyiri kuri Yezu n’ingoro; Yezu atuirwa Imana mu ngoro na Yezu mu ngoro y’Imana hagati y’abigisha. Ni inkuru zigaragaramo ubuhanuzi bwerekeye kuri Yezu na Nyina ndetse n’ubuhanga bw’uwo mwana Yezu. Muri iyi nkuru Yezu twamwigiraho iki? Guharanira ubwenge bwuje ubwitonzi, n’ ubutoni ku Mana Yezu yagombye kubyirukana ubwenge n’ubwitonzi agira ngo yumvishe abantu bose ko uhereye mu buto, umuntu ahamagarirwa kuba umunyabwenge; akagira ubumenyi bumugeza ku buhanga buzamubeshaho mu isi. Ubwo bwenge bukagoomba ubwitonzi kugira ngo bube ingirakamaro kuri nyirabwo no kubo Imana izamuhuza na bo. Guharanira ubwenge ntibitana no gukunda gusobanuza no kuganira n’abakurusha ubunararibonye n’ubumenyi. Yezu Kristu yakuranye ubutoni ku Mana; yari azi neza ko agomba kuba mu nzu ya Se, byongeye kandi nta bwandu yigeze avukana kuko ari Imana yagombye kunyura ku muntu kugira ngo icungure abantu bose. Natwe Batisimu yadukijije icyaha cy’inkomoko; guhera ubwo twatangiye urugendo rwo guharanira kuba abatoni b’Imana. Tuzabigeraho nitwishimira kuba mu by’Imana, twunganiwe n’Impuhwe zayo zigaragariza mu Isakaramentu ry’imbabazi

Thursday, September 23, 2021

Cyprien et Daphrose; Prière de beatification

Père Saint, nous te prions pour la béatification des serviteurs de Dieu Cyprien et Daphrose.

 

Cyprien et Daphrose Rugambam.  source,communaute de l'Emmamuel

Donne-nous d’avoir toujours, comme eux, un zèle incessant pour l’adoration,

Un cœur brûlant d’amour pour toi, une compassion agissante pour tous ceux qui souffrent.

Aide-nous à nous donner sans compter au service de l’évangélisation des familles et des pauvres.

 

En communion avec Cyprien et Daphrose,

nous te confions spécialement les couples qui rencontrent des difficultés conjugales

et les personnes qui peinent à pardonner à leurs ennemis

et nous te demandons de faire de nous des instruments de paix.

 

Par l’intercession des serviteurs de Dieu, nous osons te demander, selon ta volonté, la grâce de …

 

Seigneur, accorde-nous la paix et la grâce

qu’avec foi nous te demandons.

 

Amen

Thursday, September 9, 2021

Uyu mubiri twahawe nituwuhindure unogere Nyagasani, umubere koko ingoro imukwiriye

Umubiri wa muntu ugizwe n’ibice bitandukanye kandi bikenewe, buri kimwe ku rugero rwacyo mu gutuma umuntu abaho kandi akagaragara neza. Twahawe amaboko kugira ngo tuyakoreshe dushaka ibidutunga binyuze mu nzira nziza; ntabwo twayaherewe kuvutsa abandi umudendezo n’ubuzima. Twahawe ibiganza ngo bidufashe kwakira no guhereza abandi tugiriye Kristu udukunda twese; ntabwo twabiherewe kubifungamo amakofe, ngo dufate ibyo tutemerewe cyangwa ngo tubikoreshe dukubita abandi inshyi. Twahawe inzara kugira ngo intoki zacu zigire isura nziza kandi zinadufashe kwishima ku mubiri igihe bibaye ngombwa; ntabwo Imana yaziduhereye kunoshana no kwirirwa tuzishimisha mu mabere y’abagore n’abakobwa cyangwa abasore n’abagabo b’abandi. Abakobwa bahawe amabere kugira ngo bazabone uko bonsa abana bazabyara; ntabwo bayaherewe kwirwa bayanitse izuba nk’uwanitse amamera cyangwa ngo birwe bayategeje abagabo n’abasore. Bavandimwe nkunda, twahawe uburanga kugira ngo tubukoreshe dushimisha abo tuzabana aho kwirirwa tuburata, tubukoresha mu gutuka Imana. Uyu mubiri twahawe nituwuhindure unogere Nyagasani, umubere koko ingoro imukwiriye. Kuwusiga amarangi, kuwuzuzaho intoboro, kwiyandikaho, guhindura imisatsi n’uruhu sibyo bizatuma tunogera Imana kuko kuri bamwe ari uguhinyura uko Imana yabaremye. Guhindura umubiri bikwiriye ni ukuwambura isura ituma uba inshuti ya Nyakibi, ukawambika isura ituma Nyakibi aguhurwa, ari nayo ituma Imana ikwishimira. Niba twemera ko twaremwe n’Imana yaremye ibyiza (Intg.1,31), tukemera ko Imana idukunda nitwishimire uko turi bityo aho guhihibikanira kwihindura ukundi tugamije gushimwa n’abantu, duharanire kugarukira Imana idukunda.

 

Muri iyi si, hari abo abantu birirwa batangarira kubera uburanga Imana yabahaye butandukanye n’ubwo yagabiye abandi; ugasanga aho banyuze hose bakurikizwa amaso n’intekerezo, bigatuma abagengwa n’irari bagerageza gushaka uburyo babimariraho iryo ritindi. Ntabwo bikwiriye ko umuntu yirata uburanga yahawe na Rurema, atabigizemo uruhare, ngo yirirwe yicukurira imva. Ikiruta ni ugushimira Imana kubera iyo mpano y’ibyuzo bituma bayaguhanga no gukoresha ubwo bwiza usingiza Imana, uyimenyekanisha hose, igihe cyose no muri bose. Hari abahungu baburabwenge bagendana irari ku gahanga na bashiki babo barigize nk’amavuta bisiga, batabura impamvu bitwaza; Bati “Ntabwo mwaba muri harya, yambaye kuriya, muri mwenyine ngo upfe kumucika. Yagukoreye biriya ntiwamugendana, kireka atakwibasiye...” Izi ngirwampamvu bazishingikiririza mu gusobanura amahano yabo, nyamara bakirengagiza inama-mukiza bagirwa ndetse n’ingero-mukiza dukesha Ibyanditswe Bitagatifu: Ibyo byose bakabitesha agaciro, bakihitiramo kumvira umubiri uboshya.

 

Tuzirikane indirimbo ‘Ubuzima twahawe’;

1.     Nyagasani Mana yacu, ni wowe wenyine imbaga itabarika ihanze amaso, mu buzima wayihaye.

R/ Dore imbaga y’abakuyobotse, bafite inyota y’urukundo, bahunde urumuri batayoba, bagutezeho umukiro w’iteka.

2.     Imigisha twahawe, uturinde kuyipfusha ubusa, umutima twahawe uturinde kuwutangaguza.

3.     Uyu munwa twahawe, uturinde kuwupfusha ubusa, ururimi twahawe uturinde kurutangaguza.

4.     Amaguru twahawe, uturinde kuyapfusha ubusa, amaboko twahawe uturinde kuyatangaguza.

 

Bavandimwe, muri Bibiliya dusangamo ingero; urwa Yozefu n’urwa Suzana, bo batatinye gupfana ubutungane mu maboko y’abanyabyaha aho gucumura mu maso ya Nyagasani. Umusore Yozefu wari mwiza wese yabengutswe na Nyirabuja kwa Putifari, amusaba ko baryamana kugeza n’aho ashatse kumufata ku ngufu ariko Yozefu wabyanze kera akomeza gutsemba no kuramba ku mwico mwiza, umugenzo nyobokamana ugomba gukurikizwa na bose (Intg,39,1-20). Umubyeyi Suzana na we yanze kumvira irari ry’abacamanza bayobowe na Sekibi bashoboraga no kumwica maze yihitiramo ubwe kwiyemeza kubagwa mu nzara ari intungane aho guhemukira Uwiteka (Dan.13,1-63[1]). Koko rere “umukristu upfiriye Imana ntatinya urupfu (Mtg.Yozefu Mukasa Balikuddembe)!” Twe abakristu, twirinde abantu bagambiriye kuduhungisha Uhoraho twimikana na bo Nyakibi, kandi abo bose badukundisha Imana, bikitanga uko bashoboye bayitwegereza nta gihembo cy’isi bategereje tubashakeho ubucuti kandi twirinde gutandukana na bo kuko kwitandukanya na bo ari uguha ikaze Umwanzi w’urumuri.

Tuzirikane amagambo yo mu ndirimbo ‘Yezu Kristu Mukiza wacu’; “Ibyiza Yezu yaduhaye nidushaka kubibona, tubanze twitegure neza, tureke kugira icyaha, umuhabwa afite icyaha aba agize nabi rwose. Mucyo natwe tumwitegure, twoye kumera nka Yuda”.

 



[1] Uyu mutwe uboneka gusa muri Bibiliya Ntagatifu

Kuki abihayimana badashaka?

Padiri Karekezi Theoneste, Photo/internet
Muri Kiliziya Gtolika, Abihayimana ntibashaka ngo bareme umuryango. Icyo baharanira ni ukwiyegurira Imana batizigamye bityo bakayegukira koko muri ubwo buryo, bitangira umurimo n’ubutumwa Kiliziya ibaha. Ese ni zihe mpamvu zituma badashaka badashaka kubera Ingoma y’Imana?

Impamvu ishingiye kuri Kristu- motif christique

kudashaka bifasha mu kugira ubuzima butandukanye n’imihangayiko y’urukundo rwa kimuntu n’urw’umuryango bigafasha kandi mu guharira Imana igihe cyawe cyose ndetse na roho yawe yose uzirikana ku Ijambo ry’Imana (1Kor.7,32-34). Uko kwemera guhara bimwe mu byishimo isi itanga bituma umukristu agira uruhare rudasanzwe ku musaraba wa Nyagasani Yezu Kristu. Dore ko aba anazirikana ko igihe ahumeka aba ari mu “gihe cyo kwihana ibyaha byacu tumaramaje. Igihe cyo kwiyambura ibituremerera byose. Igihe cyo gushaka Imana bigishoboka ko ibonwa. Igihe cyo gutera iby'isi n’iby'igihe gito umugongo, kuyihunga utitaye kubyo uyitungiyemo. Igihe cyo kwitondera amategeko n'amabwiriza y'Imana. Igihe cyo gushaka ubwishingizi bw'Imana no kuyikorera!”

Tuzirikane amagambo yo mu ndirimbo ‘Wantwaye umutima’; “Uhoraho wantwaye umutima nanjye nemera gutwarwa, Warangwatiriye maze undusha amaboko, Dore ndi imbere yawe Nyagasani ngo ungenze uko ushaka.”

Impavu zishingiye kuri Kiliziya- Motif ecclesial

Kudashaka bishushanya kandi bikanagaragaza ubuzima tuzabamo mu ijuru; kuko mu ijuru nta buzima bushingiye ku myororokere tuzagira, nta rukundo rushingiye ku mubiri tuzagira, ntihazaba umugabo cyangwa umugore, ahubwo urukundo rw’Imana - Agapé - ni rwo ruzaba ruganje mu mitima yacu. Utarwifitemo aragana he? Mtg. Efuremu ati “Aragowe kandi ateje impuhwe uri kure y’urukundo rw’Imana.  Iminsi ye ayimara asinziriye mu byago, kure y’Imana, ahataba urumuri nuko agatura mu mwijima.” (S. Ephrem le Syrien. Discours sur les vertus et les vices).

Tuzirikane ku magambo yo mu ndirimbo ‘Amasoko y’ubugingo’; “Dusanze umutima waduhaye kumenya gufashanya, gukunda bose by’ukuri kwita ku mbabare n’indushyi no kumenyesha abakene umukiro.”

 

Groupe Vocationnel mu ngaga za Papa zishinzwe iyogezabutumwa

Papa Fransisko, Photo/internet
Ingaga za Papa (OPM) ni uburyo Papa yifashisha kugira ngo Ivanjili igere ku isi hose; bukenera inkunga zitandukanye z’abakristu zikusanywa ku minsi mpuzamahanga yahariwe izo nganga, zikoherezwa i Roma mu kigega rusange. Izo mfashanyo zifashishwa mu iyogezabutumwa, hibandwa ku bihugu bitaratera imbere mu Ivanjili. Ingaga za Papa zifite amashami ane yagiye ashingwa n’abantu batandukanye;

Ishami ry’ibikorwa bya Papa rishinzwe iyogezabutumwa mu bana: (Oeuvre de l’Enfence missionnaire/ Pontifical Missionary Childhood) ryashinzwe na Myr Ogusto Charles de Forbin Jonson, umwepiskopi wa nansi mu bufaransa mu 1843 agamije gushyigikira imibereho myiza y’abana. Iri shami ryinjiye mu bikorwa bya Papa tariki ya 3 Gicurasi 1922. Mu Rwanda, uyu munsi wizihizwa ku cyumweru cya gatatu cy’ukwezi kwa kabiri, naho ku isi ukizihizwa ku munsi mukuru wa Epifaniya tariki ya 6 Mutarama.

Ishami ry’ibikorwa bya Papa rishinzwe ihamagarwa ry’abiyeguriyimana: (Oeuvre de Saint Pierre Apôtre, Work of Saint Peter Apostle) ryashinzwe mu 1889 n’umulayikikazi Jeanne Bigard i Caen mu bufaransa. Iri shami naryo ryashizwe mu bikorwa bya Papa tariki ya 3 Gicurasi 1922, rikaba ritera inkunga abaseminari, guhemba abakozi bo mu iseminari, gushaka ibikoresho byaho, imishinga y’ubwubatsi mu maseminari, kurihira abapadiri n’abaseminari cyane cyane abiga i Roma. Umunsi mpuzamahanga waryo uba ku cyumeru cya kane cya Pasika, icyumweru cy’Umushumba Mwiza.

Ishami ry’ibikorwa bya Papa rishinzwe iyogezabutumwa ku isi: (Oeuvre pour la propagation de la foi/ society for propagation of faith) ryashinzwe n’umulayikikazi w’umufaransa witwa Pauline Marie Jaricot w’i Lyon ku wa 3 Gicuransi 1822. Abitewe no gusabira ibihugu bitaramenya Inkuru Nziza, Jaricot yakusanyaga inkunga yo gufasha abamisiyoneri mu bihugu bitandukanye by’isi. Ryasizwe mu bikorwa bya Papa kuwa 3 Gicurasi 1922 nyuma y’imyaka 100 ritangiye. Umunsi mpuzamahanga waryo uba ku cyumweru cya nyuma cy’ukwezi kwa cumi. Iri shami ritera inkunga mu gutunga abapadiri, kubashakira ibikoresho by’akazi, abakatejisiti, kubaka kiliziya, amacumbi y’abapadiri, ibigo by’iyogezabutumwa, amahugurwa, imyigishirize y’iyogezabutumwa, ...

Ishami ry’abaharanira ko haboneka abogezabutumwa: (Union Pontificale Missionnaire) Ryashinzwe mu 1916 na Padiri Pawulo MANNA, umumisiyoneri wamaze imyaka 12 yamamaza Ivanjili muri Birmanie. Pawulo yarishinje agamije gushishikariza abalayiki by’umwihariko abapadiri n’abiyeguriyimana kwitabira kuba abogezabutumwa no kubashigikira. Iri shami nta munsi mpuzamahanga rigira ahubwo inkunga yaryo inyuzwa mu biro bya diyosezi bishinzwe Ingaga za Papa zishinzwe iyogezabutumwa. Aya mashami yose uko ari ane yinjiye mu bikorwa bya Papa kuwa 3 Gicurasi 1922.

Groupe Vocationnel ifitanye isano yahafi n’Ingaga za Papa cyane cyane Ishami rishinzwe ihamagarwa ry’abiyeguriyimana kuko yibanda ku gusobanukirwa n’umuhamagaro muri Kiliziya, harimo n’uwo wo kwiyegurira Imana. Groupe Vocationnel ihuza abayiteraniramo ku cyumeru cya kane cya Pasika, icyumweru iri shami ryizihizwaho. Mu buryo dukoresha harimo n’ubukoreshwa mu iyogezabutumwa ry’abana; Abavokasiyoneri ntitujya kure y’urugendo rw’intambwe enye dusanga mu iyogezabutumwa ry’abana, kuko natwe tugamije guhindura imitima y’abantu (iyogezabutumwa rigamije guhindura imitima y’abantu) ndetse tukaba twifitemo n’abana benshi babarizwa mu matsinda yabo anyuranye. Iyo nyabune ni iyi ikurikira.  Kumva Ijambo ry’Imana, Kumenya icyo ryakumarira, Kumenya icyo ryamarira abandi no Kujya mu butumwa

 

 

Monday, August 16, 2021

Aho ivoma ubuzima; Kiliziya, umuteguro wayo

Kiliziya ni iki?














FRATRI Alexis RUSIMBUKANDE uvuka muri Paruwasi ya BUNGWE ahabwa ubudiyakoni I Nyakibanda 11/04/2021, Photo/internet

Kiliziya ni umuryango w’abana b’Imana, abasangiramurage na Kristu babikesheje Isakaramentu rya Batisimu, bityo ikaba koko irembo ry’ubugingo kuko uyobowe n’ukwemera ayibonamo icyangombwa kimuhesha ubuzima butazima nk’uko Mutagatifu Irene yabivuze muri aya magambo; “Kiliziya ni irembo ry’ubugingo. Singombwa gushakira ahandi ukuri kuboneka byoroshye muri Kiliziya. muri Kiliziya, Intumwa zahashize icy’ukuri cyose ku buryo buri muntu ubishaka ayibonamo icyangombwa ku buzima (S. Irénéé de Lyon. Contre les hérésies, III.4)”. Twibuke ko amsakaramentu ariyo Kristu akoresha ayiha ubuzima nk’uko dukunda kubiririmba: “Yezu ugira ubuntu bwinshi, wiremeye Kiliziya, uyiha amasakramentu, ayiha ubugingo bwawe (indirimbo kuzwa iteka Yezu mwiza).” Uwo muryango w’abana b’Imana ubonera ubuzima mu rupfu n’izuka bya Yezu Kristu uduhuriza mu rukundo n’ubumwe by’abemera.

Ishingwa rya Kiliziya ryateguwe n’ubuzima bwa Yezu nyuma yo kubatizwa na Yohani mu mazi ya Yorudani (sa fondation s’est préparée dans la vie christique publique), igihe ahamagariye abantu kumukurikira bityo bagakora itsinda ryabaye umutima We ubwe azaheraho akubaka Kiliziya ye. Ni ba cumi na babiri Yezu yahisemo, akabahamagara mu mazina yabo kandi akabagira intumwa ze (Lk.6,12), bakamubera abahamya b’ubuzima, inyigisho n’ibitangaza bye. Kiliziya ku ikubitiro yaragijwe Petero nk’umukuru mu bandi kugira ngo ikomeze kunga ubumwe no guhamya ibirindiro, ibyo bigaragarira mu gisubizo Yezu yahaye Petero nyuma yo guhamya ukwemera kwe (Mt.16,10-19).

Igikorwa cya Kristu cyo kohereza ku isi Roho Mutagatifu cyari gikenewe cyane kuko cyatumye intumwa zisohoka mu nzu y’umwijima, ubwoba, kwiheba no gutakaza ukwemera hanyuma zikinjira mu isi yo gukomera mu kwemera, mu kwizera no mu kwamamaza Uwazutse bizira kurangwa no kugengwa n’ubwoba. Cyaje kandi kuba iherezo ryo gushinga Kiliziya kuko cyakurikiye urupfu rwa Kristu abantu batiyumvishaga neza, urupfu benshi bafataga nk’ugutsindwa kwa Kristu n’abamwemera ndetse n’izuka ryabaye icyizere kubemera Kristu n’abamukurikira by’umwihariko. Kandi abemeye kumukurikira bagomba kwihatira kumva Kiliziya n’ibyo ibasaba byose.  Biratunganye ko twese turebera ku muhanzi Sipiriyani RUGAMBA waririmbye ati “Kiliziya yawe Mwami watwihaye, turayigutuye maze isugire, igwize abashumba n’abayoboke, bajye baguhabwa bagushimire (Indirimbo Umwami watwihaye),” bityo duhorane umuco wo gusabira Kiliziya yacu, ari nako twihatira gukurikiza amategeko yayo.


Some facts about St. Padre Pio of Pietrelcina - Fr. Ugochukwu Ugwoke

He was a stigmatist: On Sept. 20, 1918, Padre Pio received the visible wounds of Christ known as stigmata, while praying in a church. The wo...