Abapadiri ba diyosezi ya Byumba bahawe ubutumwa 2023-2024

Ifoto y'Amaparuwasi yose

Kuwa 5 Ugushyingo 1981, nibwo hashinzwe Diyosezi Gatulika ya Byumba. Ishingwa mu majyaruguru y’igihugu , ikaba ikora no mu gice cy’iburasirazuba. Kuva yashingwa yayobowe  n’abashumba bakurikira :

Myr. Yozefu RUZINDANA, yatowe kuwa 14 Ugushyingo 1981, ahabwa ubwepiskopi kuwa 17/01/1982. Yabaye umushumba wa Diyosezi kugeza 05 Kamena 1994 yitabye Imana.

Myr. Ferederiko RUBWEJANGA, umuyobozi wa Diyosezi (Administrateur Apostolique), kuva mu 1994 kugeza mu 1996.

Myr. Servilien NZAKAMWITA, yatowe kuwa 25/03/1996, yimikwa kuwa 02 Kamena 1996. Ajya mu kiruhuko kuwa 14 Gicuransi 2022.

Myr. Papias MUSENGAMANA

Myr. Papias MUSENGAMANA, Umwepiskopi wa Diyosezi, watowe kuwa 28 Gashyantare 2022, akimikwa kuwa 14 Gicuransi 2022. 

Nk’uko bisanzwe mu mpeshyi, amadiyosezi yose atanga ubutumwa mu byiciro binyuranye. No muri Diyosezi ya BYUMBA byakozwe. Inyandiko ya Diyosezi yo kuwa 19/6/2023 ni yo igaragaza uko abasaseridoti bahawe ubutumwa mu mwaka wa 2023-2024. 

Mu butumwa butandukanye bwatanzwe : hari abatumwe muri serivisi rusange za Diyosezi, abatumwe kuyobora ibigo by’amashuri, amaparuwasi ndetse n’abatumwe kongera ubumenyi. 

Abahawe ubutumwa bushya bagomba kuba bageze aho batumwe bitarenze kuwa gatandatu tariki ya 19/08/2023

A.   ABATUMWE MURI SERIVISI RUSANGE

Myr Patrick Irankunda

Mu bahawe ubutumwa muri serivisi rusange harimo Myr Patrick Irankunda, igisonga cy’umwepiskopi , ushinzwe abakozi, guhuza ibikorwa by’ikenurabushyo, OPM ndetse n’ibiro bishinzwe imishinga. Padiri Emilien NGERAGEZE yakomeje kuba umunyamabanga wa Diyosezi. Padiri Aubert ARAMBE ni umunyakigega mukuru wa Diyosezi, yungirijwe na Padiri Donatien HAKIZIMANA wayoboraga paruwasi ya Gihengeri akaba yatumwe kuyobora FIAT. Padiri Augustin NZABONIMANA ni we ushinzwe Karitasi, naho Padiri Patrick DUSHIMIMANA akomeza kuba umunyamabanga wihariye w’umwepiskopi. Dion MBONIMPA akomeje kuyobora ibiro bishinzwe ubwigishwa. Padiri Alfredi RUTAGENWA ni we uzita ku burezi. Abahawe ubutumwa bushya bagomba kuba bageze aho batumwe bitarenze kuwa gatandatu, tariki ya 19/08/2023.

B.   Abatumwe kuyobora Amaparuwasi 

• Paruwsi ya Bungwe izayoborwa na Padiri Jean Chrysostome RWIYAMIRIRA
• Paruwsi ya Burehe izayoborwa na Padiri Fulgence DUNIYA
• Paruwsi ya Byumba izayoborwa na Padiri Jean Marie Vianney DUSHIMIYIMANA
• Paruwsi ya Gihengeri izayoborwa na Padiri Cyprien HAVUGIMANA
• Paruwsi ya Gituza izayoborwa na Padiri Vincent GASANA
• Paruwsi ya Kinihira izayoborwa na Padiri Patrice NTIRUSHWA
• Paruwsi ya Kisaro izayoborwa na Padiri Jean nepomuscene HARELIMANA
• Paruwsi ya Kiziguro izayoborwa na Padiri Edouard NIZEYIMANA M.SS.CC.
• Paruwsi ya Matimba izayoborwa na Padiri Védatse NARAMBA avuye ku buyobozi bwa paruwasi ya Rokomo
• Paruwsi ya Mimuli izayoborwa na Padiri Narcisse RURENGA, avuye ku buyobozi bwa paruwasi ya Mutete
• Paruwsi ya Muhura izayoborwa na Padiri Epaphrodite GAFARANGA
• Paruwsi ya Mulindi izayoborwa na Padiri Paul GAHUTU
• Paruwsi ya Mutete izayoborwa na Padiri Emille Bievenu HAKIZIMANA
• Paruwsi ya Muyanza izayoborwa na Padiri Faustin SENZOGA
• Paruwsi ya Ngarama izayoborwa na Padiri Noel NGABONZIZA
• Paruwsi ya Nyakayaga izayoborwa na Padiri Eric IZABAYO, M.SS.CC

Padiri Clet NAHAYO

• Paruwsi ya Nyagahanga izayoborwa na Padiri Clet NAHAYO
• Paruwsi ya Nyagasozi izayoborwa na Padiri Bonaventure NIBISHAKA
• Paruwsi ya Nyagatare izayoborwa na Padiri Gilbert NIYITANGA
• Paruwsi ya Nyarurema izayoborwa na Padiri Florien MWISENEZA
• Paruwsi ya Nyinawimana izayoborwa na Padiri Ildephonse NDAYAMBAJE
• Paruwsi ya Rukomo izayoborwa na Padiri Isaie NKURUNZIZA
• Paruwsi ya Runyinya izayoborwa na Padiri Eugène IYAKAREMYE
• Paruwsi ya Rushaki izayoborwa na Padiri David Bienveillance NSHIMIYIMANA
• Paruwsi ya Rwamiko izayoborwa na Padiri Macédoine NIYIZINZIRAZE 

C.   Abatumwe kuyobora ibigo by’amashuri

Padiri Dr Sébastien MUKURIZEHE

1. Iseminari Nto ya Rwesero izayoborwa na Padiri Sébastien MUKURIZEHE, yungirijwe na Padiri charles HAKOLIMANA ushinzwe amasomo. Padiri Albert UWIMANA GATANAZI wari ushinzwe imyitwarire yahawe ubutumwa bwo kuba umucungamutungo, akaba yungirijwe na Padiri Jean Bosco RWUBAKUBONE. Ushinzwe imyitwarire ni Padiri Miche MUHOZA, naho Fratri Sabin Pascal NIYONIZERA azahimenyereza ubutumwa (stagiaire).
2. UTAB izayoborwa n’umudominikani Padiri Gilbert MUNANA (Vice Chancellor) 
3. ES RUSHAKI izayoborwa na Padiri Joseph BUKENYA WETAASE
4. ES Santa Maria Karambo: Izayoborwa na Padiri Athénogène TUYISHIME. Ushinzwe amasomo ni Padiri Athénogène TUYISHIME, ushinzwe imyitwarire ni Padiri Alexis NDAYISABA SINGIZWA
5. EFA NYAGAHANGA : ushinzwe amasomo ni Padiri Jean Pierre SIBORUREMA.
6. ETP NYARUREMA izayoborwa na Padiri Jean Bosco NSHIMIYIMANA
7. TVET GITUZA  izayoborwa na Padiri Patrice TUYISHIMIRE
8. KIZIGURO Secondary School izayoborwa na Padiri Théophile TWAGIRAYEZU. Yari asanzwe ashinzwe imyitwarire muri ES Santa Maria Karambo.
9. GS KIZIGURO : izayoborwa na Padiri Emmanuel NIZEYIMANA
10. Lycée Saint Alexandre Sauli izayoborwa na Padiri Alphonse SINABAJIJE. Ushinzwe imyitwarire ni Padiri Emmanuel ZIHALIRWA NTABONA
11. COLLEGIO S.A.M. Zacharia izayoborwa na Padiri Pascal KUNUNISHALI, ushinzwe imyitwarire ni Padiri Emmanuel SOTA GANYWAMULUME
12. GS Rwesero na TVT Rwesero bizayoborwa na Padiri Jean Bosco NKURANGA
13. GS BUREHE izayoborwa na Padiri Théphile HARERIMANA
14. GS EPA BYUMBA izayoborwa na Padiri Principe NIYITANGA
15. GS MUYANZA izayoborwa na Padiri Emile DUSENGUMUREMYI
16. GS GITEBWE izayoborwa na Padiri Sylvère MUGISHA
17. GS NYARUBUYE izayoborwa na  Padiri Diogène TUMUHAYIMPUNDU 

D.   Mu bahawe ubutumwa bwo kwigisha mu mashuri twavuga nka:

1. Padiri Lucien HAKIZIMANA, umwalimu muri UTAB
2. Padiri Emmanuel MUGABO na Padiri Frodouard NIZEYIMANA bigisha mu Iseminari Nkuru ya Nyakibanda (Formateurs- Professeurs Résidents). Hari kandi Myr Patrick IRANKUNDA na Sébastien MUKURIZEHE (Formateurs- Professeurs Visiteur)
3. Padiri Casmir RUZINDAZA yatumwe kwigisha mu Iseminari nto ya Rwesero. Yari asanzwe ari umuyobozi wa KIZIGURO Secondary School.

E.   Abapadiri 17 bahawe ubutumwa bwo kongera ubumenyi mu mahanga

1. Abiga muri France : Abapadiri Donat NSABIMANA, Antoine NGAMIJE MIHIGO, Isidore NDAYAMBAJE na Jean Damascène MUGIRANEZA.
2. Abiga muri Espagne : Abapadiri Emmanuel NDATIMANA na Déogratias NSHIMIYIMANA
3. Abiga mu Butaliyani : Abapadiri Augustin RUGWIZA, Viateur SAFARI, Dominique MUNDERE, Aimé Dieudonné NZABAMWITA na Albert HAKUZIMANA.
4. Abiga muri Amerika (USA) : Abapadiri Didace KAMANA na Jean d'amour  DUSENGUMUREMYI
5. Padiri Walter UKURIKIYIMFURA yatumwe kongera ubumenyi mu gihugu cya Pologne
6. Padiri Thierry RUGIRA atumwa muri Allemagne. 

Hari kandi n’abapadiri  11 baba mu mahanga bakora ubutumwa (Pastorale) bunyuranye mu maparuwasi, abo ni :

1. Padiri Expedito MUWONGE : USA, LOUISVILLE
2. Padiri Edouard SENTARURE
3. Padiri Alexandre NIYONSABA na Padiri Patrick HAKIZAYEZU : Diocèse de bourges, France 
4. Padiri Jenvier DUSABIMANA : Diocèse de Luçon, France
5. Padiri Materne HABUMUREMYI : Diocèse de Bayeux et Lisieux, France
6. Padiri Pascal NDAHIRO : Diocèse de Vic, Espagne
7. Padiri Révocat HABIYAREMYE : Diocèse de Luc, Italy
8. Padiri Florien KAZUBWENGE : Diocèse Pistoia, Italy
9. Padiri Vinent KARENGERA : Luxembourg
10. Padiri Faustin NYOMBAYIRE : Freiburg, Allemagne

Tubifurije ubutumwa bwiza.

Indi nkuru wasoma:

Ubutumwabw’abasaseridoti ba diyosezi ya Byumba mu mwaka ushize wa (2022-2023.

Ibaruwa yamwandikiye mu mashuri abanza yakomeje urukundo rwamugejeje ku gushyingirwa: Isomere inkuru ndende y'urukundo ya "RERE NA RAMBA". Ibice byose bigize iyi nkuru:

RERE NA RAMBA igice cya 1

RERENA RAMBA igice cya 2

RERENA RAMBA igice cya 3

RERENA RAMBA igice cya 4

RERENA RAMBA igice cya 5

RERENA RAMBA igice cya 6

RERENA RAMBA igice cya 7

RERENA RAMBA igice cya 8

RERENA RAMBA igice cya 9

RERENA RAMBA igice cya 10 

RERENA RAMBA igice cya 11

RERE NA RAMBA igice cya 12

RERE NA RAMBA igice cya 13

RERE NA RAMBA igice cya 14

RERE NA RAMBA igice cya 15

RERE NA RAMBA igice cya 16

RERE NA RAMBA igice cya 17

RERE NA RAMBA igice cya 18

RERE NA RAMBA igice cya 19 

RERENA RAMBA igice cya 20

RERENA RAMBA igice cya 21

RERENA RAMBA igice cya 22  gisoza

Diyosezi ya Butare: 15 bateye intambwe mu busaseridoti

Abadiyakoni 7 bahawe Ubupadiri, abafaratiri 8 bahabwa Ubudiyakoni, abandi 15 bahabwa ubusomyi. Abapadiri 4 bizihije yubile y’imyaka 25.

Kuri uyu wa gatandatu tariki ya 8 Nyaknga 2023, Umwepiskopi wa diyosezi ya Butare Mgr Filipo Rukamba yatuye igitambo cy’Ukaristiya muri Cathedral ya Butare, anatanga isakramentu ry’ubusaseridoti ku baseminari cumin a batanu. Abadiyakoni 7 bahawe Ubupadiri mu gihe abafaratiri 8 bo bahawe Ubudiyakoni.

Abahawe ubupadiri ni abadiyakoni Duhirwe Jean Paul na Havugimana Marcellin bo muri paruwasi ya mbazi, Hakizimana Jean Damascene uvuka muri paruwasi ya Kirambi ya diyosezi ya Gikongoro, Kayishema Eric uvuka muri paruwasi ya Ruyenzi, Ntakirutimana Jean se Dieu uvuka muri paruwasi ya Karama, Ndagijimana Eric uvuka muri paruwasi ya Higiro na Tuyisenge Innocent uvuka muri paruwasi ya Nyumba .

Mu muhango wo kwiyambaza abatagatifu

Abafaratiri 8 bahawe ubudiyakoni ni Jean Claude Bizimana, Cyriaque Bizimuremyi, Innocent Habineza, Vincent Mugabo, Dieudonne Muhoza, Augustin Nambajimana, Emmanuel Nikomeze Na Flavien Pacifique Tuyizere.

Muri uyu muhango kandi abafaratiri 15 bahawe umurimo w’ubusomyi naho abapadiri; Daniel Nsabimana, Déogratias Birindabagabo, Joseph Kaye na Regis Kabanda bizihiza yubile y’imyaka 25 ari abapadiri.

Nk’uko tubikesha ibinyamakuru Pacis TV na Kinyamateka, Mgr Filipo Rukamba yabwiye abahawe ubupadiri ndetse n'abahawe ubudiyakoni ko kugira ngo umuntu abe umusaseredoti agomba kuba yumvise mbere na mbere ubwiza bw'Imana n'urukundo rwayo. Yarangiza akajya kubibwira abandi.

Mgr Filipo Rukamba yagaragarije abitabiriye ibyo birori ibyishimo diyosezi itewe n’abasaseridoti yungutse. Ati: "Umunsi nK'uyu ni umunsi w'ibyishimo bikomeye kuko tubonye amaboko. Tubonye abakomeza kudufasha mu mu mirimo itandukanye haba mu kwita ku ngo, ku bana, mu rubyiruko n'ahandi." Yasabye abasasderidoti bashya abasaseridoti bashya kutazagira ikintu na kimwe kibavutsa ubwiza bw’umuhamagaro wabo. 

abapadiri bashya (ifito ya Kinyamateka)

Padiri HAKIZIMA Jean Damascene wavuze mu izina rya bagenzi be, yavuze ko bishimiye kuba Imana yashimye ko baba bamwe mu bagomba kuyikorera.

yashimiye ababyeyi babo bababaye hafi, abakiriho n'abatakiriho ndetse n’umushumba wabo Mgr Filipo Rukamba wemeye ko babaribwa mu mubare w'abapadiri ba Diyosezi ya Butare.

Byumba, batanu bahawe ubusaseridoti

Diyosezi ya Byumba yungutse abasaseridoti batanu. Umudiyakoni yahawe ubupadiri, naho aba Fratri bane bahabwa ubudiyakoni.

Kuri uyu wa 8 Nyakanga 2023, Muri Paruwasi ya Nyarurema ya Diyosezi ya Byumba, My Papias Musengamana, umushumba wa diyosezi ya Byumba yayoboye Igitambo cy'Ukaristiya yatangiwemo Isakaramentu ry'Ubusaseridoti; ubupadiri n’ubudiyakoni. 

Diyakoni Michel Muhoza yahawe ubupadiri naho aba Fratri bane bahabwa ubudiyakoni. Abo ni Fratri Gildas Uriwenuwe na Fratri Niyigena Eugène bavuka muri paruwasi ya Muyanza, Fratri Viateur Hakorimana uvuka muri paruwasi ya Bungwe,  na Fratri Ruyange Mpabuka Wellars wa Burehe.

Ibi birori byitabiriwe kandi na Mgr Seleveriyani Nzakamwita, umushumba wa diyosezi ya Byumba uri mu kiruhuko cy'Izabukuru na Mgr Kizito Bahujimihigo, umushumba wa diyosezi ya Kibungo nawe uri mu Kiruhuko. 

Mgr Patrick Irankunda, igisonga cy’umushumba wa diyosezi ya Byumba nawe yaje kwakira ingabire y'ubusaseridoti yatanzwe kuri diyakono n'abafratri kandi anishimira izo ntiore za Nyagasani zahawe ubusaseridoti.

Padiri Michel Muhoza

Padiri Michel Muhoza yahawe, Igitabo cy'Amavanjili, asigwa amavuta ya Kirisima mu biganza, hanyuma ashikirizwa Umugati na Divayi; ibikoresho bitagatifu bizamufasha gutagatifuza imbaga y'Imana atumwemo. 

Naho abadiyakoni bahabwa Indangabubasha, Darematika (Igishura cy'ububasha) n'Igitabo cy'Amavanjili

Abadiyakoni basabwe kandi basabwa: Kwemera ibyo basoma, Kwigisha ibyo bemera no Gukurikiza ibyo bigisha.

Mgr Papias Musengamana yasezeranije urukundo abahwe ubusaseridoti kugira ngo bazarusheho gukunda ubutumwa bwabo. Ati : "Mwansezeranyije kuzanyubaha no kuzubaha abazansimbura bose, nanjye mbasezeranyije kuzabakunda kugira ngo murusheho gukunda ubutumwa bwanyu mwahawe none." 

Ababyeyi bashimiwe Uburere bwiza bahaye abana babo kuko bwababafashije  mu kwitegura no kugera ku isakaramentu ry'ubusaseridoti. Mgr Papias Musengamana, ati: "Babyeyi, ibirori n'ibyishimo twagize uyu munsi ni umusozo w'uburere bwiza mwahaye aba bana bahawe isakaramentu ry'ubusaseridoti."

Padiri Michel Muhoza yishimirwa na
Mgr Sereviliyani Nzakamwita

Mu ndahiro ye, imbere y’umwepiskopi n’imbaga y’abakristu n’abasaseridoti, Diyakoni Michel Muhoza, yasezeranye kuzubaha no kumvira Umushumba wa Diyoseze n'abazamusimbura.

Mgr Papias Musengamana  yakira iyo ndahiro agira ati: "Imana yagutangiyemo uyu murimo izawugukomezemo kugeza ku ndunduro." 

Mu byishimo byinshi, Padiri Michel Muhoza yasangije abitabiriye ibirori yaherewemo ubusaseridoti, umunezero afite, avuga ko uyu munsi ari uw'amateka kuko yaronse ingabire y'ikirenga iruta izindi yiteguye igihe kirekire. Padiri Michel Muhoza azakorera ubutumwa bwe  mu Iseminari Nto ya Rwesero, akazaba ashinzwe imyitwarire . 

Diyakoni Michel wahawe ubupadiri  aramburirwaho ibiganza

Mgr Papias Musengamana yishimira Padiri Michel Muhoza

Padiri Michel Muhoza avuga akamuri ku mutima

Abanyamabanga mu nama y’abepiskopi Gatolika mu Rwanda

  Izindi nkuru wasoma:

Inkuru zivuga ku miryango y’abihayimana

1. Abakarumeli, umuryango wareze abasenyeri basaga21; ba Arikiyepisikopi 4 n’abepisikopi 17  
2. Abakarumeli, umuryango wibarutse  indi miryango isaga 15 y’abihayiamana 
3. ABAYEZUWITI, umuryango wareze umupapa 1, Abatagatifu basaga 54, harimo Abamaritiri basaga,32 ndetse n’abahanga ba kiliziya  
4. Inshamake ku muryango w’Abapalotini mu Rwanda 
5. Imiryango y’Abihayimana yavukiye ku butaka bw’u Rwanda. 
6. Inkomoko y’Abahire ba Nyina wa Jambo
7. Kuki abihayimana bahindura amazina ? 
8. Umuhire Onorati yashinze imiryango y’Abihayimana igera kuri 26 

Menya abatagatifu b’Imana, intumwa zaharaniye ko kwiyambaza Uruhanga rutagatifu rwa Yezu, Impuhwe z’Imana n’i Isakaramentu Ritagatifu bimenyekana kandi bigakorwa na bose. (Apôtres de l’'Eucharistie, Apôtres de la Sainte Face et les Apôtres de la Miséricorde).

A.   Intumwa z’Isakaramentu Ritagatifu  (Apôtres de l’'Eucharistie)

1. Eliyasi
2. Ewufaraziyaw’Umutima Mutagatifu wa Yezu
3. Pasikali
4. Mariya Mutagatifu Sesiliya w’i Roma
5. Petero Vigne
6. Yohani MariyaViyani

B. Abahamya b’Impuhwe z’Imana (Apôtres de la Miséricorde)

1.  Mama Fawustina
2.  Siperansiya waYezu
3. Misheli
4. Terezaw’Umwana Yezu
5. Ludoviko Orione 
6. Yohani Yozefu Lataste
7. Yohani Pawulo wa II 
8. Umurage w’intumwa y’Impuhwe z’Imana   bityo umenye Ibintu 9 dukesha 

• Mutagatifu Fawustina
• Ibintu dukesha Mutagatifu Yohani Pawulo wa II
• Ibintu 5 dukesha Umuhire Yohani Yozefu Lataste
• Ibintu 3 dukesha umuhire Siperansiya wa Yezu
• Ibintu 3 dukesha Mutagatifu Ludoviko Orione
• Ibintu 3 dukesha Mutagatifu Tereza w’Umwana Yezu
• Ibintu dukesha Umuhire Misheli (Michał Sopoćko)

C.   Intumwa z’Uruhanga Rutagatifu rwa Yezu (Apôtres de la Sainte Face)

Ni Intumwa z’UruhangaRutagatifu rwa Yezu: Mariya wa Mutagatifu Petero n’uw’Umuryango Mutagatifu; Kayitani, Umumisiyoneri w’Uruhanga Rutagatifu rwa Yezu; Mariya Piyerina wa Misheli; Ilidebrandi Girigori; Lewo Papini Dipo, umulayiki; Mariya Tereza Visenti, umubikira w’umukarumelita n’ Umuhire Mariya Pia Mastena. Aba 7 baharaniye ko kwiyambaza Uruhanga rutagatifu bimenyekana kandi bigakorwa na bose. 

Incamake y'amateka ya Kiliziya mu Rwanda 1994 - 1999

Myr Tadeyo Nsengiyumva wari
umushumba wa Kabgayi

… Kiliziya yari mu bihe bikomeye….hatowe abayobozi ba za diyosezi 4 zitari zifite abepiskopi, diyosezi 6 zabonye abashumba bazo, Abepiskopi 3 baguye i Kabgayi … 

Mu 1994, Kiliziya ndetse n’igihugu byari mu bihe bikomeye. Habaye jenoside yakorewe abatutsi yahitanye benshi. Kiliziya Gatolika mu Rwanda yarashegeshwe cyane kuko yatakaje benshi mu bayoboke bayo barimo abapadiri barenga ijana n’abiyeguriyimana. Hari kandi n’iyangirika rya bimwe mu bikorwa remezo by’ikenurabushyo.   

Ubuyobozi bwa Kiliziya Gatolika mu Rwanda bwahungabanijwe kandi n’iyicwa ry’abepiskopi bayo batatu hamwe n’abapadiri bagera mu icumi biciwe i Gakurazo, hafi y’icyicaro cya Diyosezi ya Kabgayi, kuwa 5 Kamena 1994. Abo bepiskopi ni : Myr Visenti Nsengiyumva wari arkiyeskopi wa Kigali ; Myr Tadeyo Nsengiyumva wari Umwepiskopi wa Diyosezi ya Kabgayi akaba na perezida w’Inama y’Abepiskopi Gtolika mu Rwanda na Myr Yozefu Ruzindana wari umwepiskopi wa diyosezi ya Byumba. Mu buryo bwihuse, Diyosezi bari babereye abepiskoopi zahawe abayobozi (Administrateurs apostoliques) bakurikira: padiri Jean-Baptiste RUGENGAMANZI yashinzwe  Kigali, André SIBOMANA ashingwa  Kabgayi naho Padiri Jean Berchmans TURIKUBWIGENGE ashingwa Byumba.

• Ku wa 13 Nyakanga 1994: Papa Yohani Pawulo wa 2 yagize padiri Heneriko Hoser w’umupalotini umugenzuzi mukuru uhagarariye papa mu Rwanda. Ubu butumwa bwe yabusoje muri werurwe 1995, ubwo hari haje intumwa nshya ya papa mu Rwanda ari we Myr Juliusz Janusz. 

• Ku wa 2-5 Ugushyingo 1994: Inama y’abepiskopi gatolika mu Rwanda yongeye guretana nyuma ya jenoside yakorewe abatutsi mu 1994. Iyi Nama yateraniye i Butare ni yo yemeje ko za seminari nkuru n’into zongera gufungura imiryango. Yanatangaje kandi ibyihutirwa byagombaga gukorwa nyuma ya jenoside. 

• Ku wa 11 Ugushyingo 1994: Papa yashyizeho abayobozi (Administrateurs apostoliques) ba za diyosezi zitari zifite abepiskopi: Myr Jean Baptiste
  
  GAHAMANYI yahawe Gikongoro ngo asimbure mu buryo budahoraho umushumba wagiye kwivuza i burayi. Myr Frédéric RUBWEJANGA yahawe Byumba, Padiri André SIBOMANA ahabwa Kabgayi na Padiri(Père) Antonio MARTINEZ wahawe Ruhengeri muri Nyakanga 1994, ngo asimbure Umushumba wari ukiri mu buhungiro. 

• Ku wa 20-26 Ugushyingo 1994: Intumwa z’Ishyirahamwe ry’inama z’abepiskopi bo muri Afurika y’iburasirazuba (AMECEA) zasuye Kiliziya Gatolika mu Rwanda mu rwego rwo kuyitera inkunga mu kongera kubyutsa umurimo wayo w’ikinerabushyo. Nyuma y’aho n’abandi baturutse hirya no hino bagiye bagera ikirenge mu cy’intumwa za AMECEA. 

• Ku wa 25 Werurwe 1966: Papa yatangiye kubyutsa ubuyobozi bwa Kiliziya mu Rwanda, ashyiraho abepiskopi batatu: Myr Tadeyo Ntihinyurwa wari umwepiskopi wa Diyosezi ya Cyangugu yabaye arkiyeskopi wa Kigali asimbuye Myr Visenti Nsengiyumva wiciwe i Gakurazo ku wa 5 Kamena 1994. Umuhango wo kumwambika paliyumu wabereye i Roma, ukorwa na Papa Yohani Pawulo wa 2, ku wa 29 Kamena 1996.

  

  Myr Anastase Mutabazi

  Padiri Anasitazi Mutabazi yatorewe kuba umwepiskopi wa gatandatu wa Diyosezi ya Kabgayi asimbuye Myr Tadeyo Nsengiyumva wiciwe i Gakurazo ku wa 5 Kamena 1994. Yahawe ubwepiskopi ku wa 25 Gicurasi 1996 afite intego: Pax in Christo. Padiri Seriviliyani Nzakamwita yatorewe kuba umwepiskopi wa kabiri wa diyosezi ya Byumba asimbuye Myr Yozefu Ruzindana wiciwe i Gakurazo. Yahawe ubwepiskopi kuwa 2 Kamena 1996. Intego ye ni Fiat Voluntas tua. 

• Ku wa 30 Ugushyingo 1966: Musenyeri Fokasi Nikwigize yaburiwe irengero hagati y’umujyi wa Goma (RDC) na Gisenyi (Rwanda) ubwo yari atahutse ava muri Kongo agaruka muri diyosezi ye.

• Kamena 1996: Intumwa za Kiliziya Gatolika mu Rwanda zahuye bwa mbere n’abahagarariye leta y’u Rwanda, baganira ku kibazo cya za kiliziya zagombaga guhindurwamo inzibutso za jenoside yakorewe abatutsi mu 1994. Nyuma y’ibiganiro birebire icyo kibazo cyaje gukemurwa nyuma y’uko Inteko nkuru ya Kiliziya ishinzwe ibyerekeye n’iyogezabutumwa ku isi yandikiye Inama y’abepiskopi gatolika mu Rwanda ibaruwa Nº 5757/98 yo ku wa 12 Mutarama 1999 yemera kureka kiliziya ya Nyamata ikaba urwibutso rwa jenoside, naho Kiliziya ya Kibeho yo yaje kongera kwemererwa gusengerwamo ku wa 15 Kanama 2003. 

• Ku wa 24 Ugushyingo 1996: I Nyanza hahimbarijwe Yubile y’imyaka 50 ishize umwami Petero Karoli Mutara III Rudahigwa yeguriye u Rwanda Kristu Umwami mu 1946. Nibwo hatangijwe ku mugaragaro imyiteguro ya yubile y’imyaka 100 u Rwanda rumenye Kristu yagombaga kwizihizwa mu 2000. 

• Ku wa 18 Mutarama 1997: hatowe abepiskopi batatu ba Diyosezi zitari zibafite: Padiri Yohani Damaseni Bimenyimana yatorewe kuba umwepiskopi wa kabiri wa  Diyosezi ya Cyangugu asimbuye Myr Tadeyo Ntihinyurwa wari waragizwe arkiyeskopi wa Kigali. Yahawe ubwepiskopi na Myr Wensesilasi Kalibushi ku wa

  

  Myr Alegisi Habiyambere

  
  16 Werurwe 1997 afite intego: In humilitate et caritate. Padiri Alegisi Habiyambere, umukuru w’abayezuwiti yatorewe kuba umwepiskopi wa kane wa Diyosezi ya Nyundo. Yasimbuye Myr Wensesilasi Kalibushi wari mu kiruhuko cy’izabukuru. Myr Wensesilasi Kalibushi ni we wamuhaye ubwepiskopi ku wa 22 Werurwe 1997, afite intego: Suscipe domine. Padiri Filipo Rukamba yatorerwe kuba umwepiskopi wa kabiri wa Diyosezi ya Butare asimbuye Myr Yohani Batista Gahamanyi wari mu kiruhuko cy’izabukuru. Myr Yozefu Sibomana ni we wamuhaye ubwepiskopi ku wa 12/4/1997, afite intego: Considerate Jesum. 

• Ku wa 8 Gicurasi 1998: Hatowe Padiri Kizito Bahujimihigo ngo abe umwepikopi wa kane wa diyosezi ya Ruhengeri, asimbuye Myr Fokasi Nikwigize waburiwe irengero ku wa 30 Ugushyingo 1996. Yahawe ubwepiskopi ku wa 27 kamena 1998 afite intego : Ut cognoscant te. 

• Ugushyingo 1998: Umurwa Nazarareti w'i Mbare (Kabgayi) wubatswe na Papa kugira ngo ufashe abana batagira kirengera nibwo watashywe, Imicungire yawo ihabwa Inama y’Abepiskopi Gatolika mu Rwanda. Imihango yo kuwutaha yayobowe na Karidinali Alfonso Lopez Trujillo, perezida w’inama ifasha Papa mu byerekeranye n’umuryango. Uyu murwa ni urwibutso rw’ubufatanye bwa Kiliziya y’isi mu gufasha u Rwanda, igihugu cyari mu bihe bikomeye byo kwiyubaka nyuma ya jenoside yakorewe abatutsi mu 1994.

• 
  Ku wa 14 Mata 1999: Myr Agusitini Misago, umushumba wa diyosezi ya Gikongoro yarafashwe, afungirwa muri gereza nkuru ya Kigali. Ku wa 15 Kamena 2000, nibwo yarekuwe, nyuma y’uko urukiko rwisumbuye rwa Kigali rusanze ari umwere rugategeka ko afungurwa nta yandi mananiza. Yasubiye ku murimo we ku wa 16 Nzeri 2000.

Izindi nkuru wasoma:

Incamake y’amateka ya Kiliziya Gatolika mu Rwanda 1961 - 1993 

Incamake y’amateka ya Kiliziya Gatolikamu Rwanda 1919 - 1960

Incamake y’amateka ya Kiliziya Gatolikamu Rwanda 1900 - 1917